กฏัจฉุภิกขทายิกาเถริยาปทาน

กฎัจฉุภิกขทายิกาเถริยาปทาน เป็นบทประพันธ์ในเถรีปทาน หมวดสุเมธาวรรค ที่บอกเล่าถึงประวัติและผลบุญแห่งการถวายทานอันน่าอัศจรรย์ของภิกษุณีรูปหนึ่งในสมัยของพระติสสสัมพุทธเจ้า ซึ่งส่งผลให้ท่านได้รับความสุขสบายในเทวโลกและมนุษยโลก ก่อนจะบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในที่สุด

ใจความสำคัญของเรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้เป็นเชษฐาแห่งโลก เสด็จจาริกเพื่อโปรดสัตว์ เถรีผู้เป็นทายิกาในชาติภพนั้น ได้มีจิตศรัทธายิ่ง นำเอาทัพพีตักภัตหาร (kaṭacchubhikkhaṁ) ถวายแด่พระพุทธองค์ขณะเสด็จดำเนินอยู่กลางถนน พระศาสดาได้ทรงรับและประทับยืนอนุโมทนาทานนั้นกลางวิถีทาง

พระพุทธองค์ทรงพยากรณ์ถึงผลานิสงส์อันไพศาลจากการถวายภัตตาหารด้วยทัพพีเดียวว่า:

• จะได้ไปบังเกิดในเทวโลกชั้นดาวดึงส์
• จะได้เป็นอัครมเหสีของเทวราชถึง 36 ครั้ง
• จะได้เป็นอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิถึง 50 ครั้ง
• จะสมปรารถนาในสิ่งที่ใจปรารถนาทุกประการ และในที่สุดจะออกบวชและบรรลุตราบสิ้นอาสะวะ เข้าสู่พระนิพพาน

เมื่อทรงพยากรณ์จบ พระศาสดาได้เสด็จเหินหาวขึ้นสู่อากาศดุจพญาหงส์ทอง เถรีผู้ได้รับผลบุญกล่าวด้วยความปลื้มปีติว่า การถวายทานและบูชานั้นเป็นทานที่ตนกระทำไว้ดีแล้ว นับย้อนไปได้ 92กัป ที่ได้กระทำกรรมอันเป็นมงคลนี้ ทำให้ไม่เคยรู้จักทุคติภพเลย อำนาจแห่งทานนี้ทำให้กิเลสทั้งปวงถูกเผาผลาญ จนบรรลุปฏิสัมภิทา 4 และสิ้นอาสะวะ เป็นผู้หมดจดจากกิเลิส บรรลุถึงบทอันไม่หวั่นไหว คือพระนิพพานตามคำสอนของพระสัมพุทธเจ้าทุกประการ