ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน

ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน เป็นเรื่องราวของพระปัญจทีปิกาเถรี ที่ได้บอกเล่าถึงบุญกรรมและผลานิสงส์แห่งการบูชาด้วยประทีป 5 ดวง ในอดีตชาติ ซึ่งส่งผลให้ท่านได้รับความสุขสบายอย่างยิ่งในเทวดาและมนุษย์ จนกระทั่งบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในที่สุด

ใจความสำคัญและเหตุการณ์สำคัญในพระสูตรสรุปได้ดังนี้:

• การสร้างบุญในอดีต: ในสมัยพระพุทธเจ้าพระนามว่าหํสวดี เถรีวิญญาณได้เดินทางจาริกแสวงบุญและพบพระมหาโพธิ์ ณ ที่นั้น นางได้ทำจิตใจให้เลื่อมใส นั่งลงใต้ต้นโพธิ์ ตั้งจิตอธิษฐานขอให้พระพุทธเจ้าแสดงปาฏิหาริย์และให้ต้นโพธิ์สว่างไสว ซึ่งต้นโพธิ์ก็สว่างขึ้นจริง ๆ นางจึงได้บูชาด้วยประทีป 5 ดวง (ปัญจทีปปูชา) แวดล้อมอาสนะต่อเนื่องตลอดเจ็ดวันจนถึงวันที่เจ็ด
• ผลบุญในเทวโลกและมนุษยโลก: ด้วยอานุภาพแห่งการบูชาประทีป 5 ดวง นางได้ไปเกิดในเทวโลก มีวิมานทองชื่อว่า "ปัญจทีปะ" สูง 60 โยชน์ กว้าง 30 โยชน์ มีประทีปนับไม่ถ้วนสว่างไสวอยู่รอบตัว แสงสว่างแผ่ไปทั่วเทวโลก นางมีดวงตาทิพย์ที่สามารถมองเห็นได้ทั่วทิศทาง ไม่มีสิ่งใดกีดขวาง และได้เป็นอัครมเหสีของเทវราชถึง 80 พระองค์ และพระเจ้าจักรพรรดิถึง 100 พระองค์ ไปในภพใด ๆ ก็มีประทีปแสนดวงสว่างไสวรอบตัวเสมอ
• ชาติปัจจุบันและการบรรลุธรรม: ในชาติสุดท้าย เมื่ออยู่ในครรภ์มารดาและคลอดออกมา ก็มีประทีปแสนดวงสว่างไสวในเรือนประสูติโดยไม่ต้องจุด ต่อมาได้เกิดความเบื่อหน่ายในวัฏสงสาร จึงออกบวชและสำเร็จเป็นพระอรหันต์ตั้งแต่อายุเพียง 7 ขวบ โดยได้รับการอุปสมบทจากพระสมณโคดมพุทธเจ้า
• อานิสงส์ขั้นสูงสุด: ผลแห่งการถวายประทีป 5 ดวงในอัปปมาทธรรม ทำให้ท่านมีทิพยจักษุญาณวิสุทธิ มีความเชี่ยวชาญในสมาธิบรรลุอภิญญาปาระมี ปฏิสัมภิทา 4 และไม่เคยรู้จักทุคติภูมิเลยตลอดแสนกัปที่ผ่านมา