อุทกทายิกาเถริยาปทาน

อุทกทายิกาเถริยาปทาน เป็นบันทึกประวัติอดีตชาติของพระอุฑกทายิกาเถรี ที่แสดงให้เห็นถึงอานุภาพแห่งการทำบุญด้วยน้ำ ซึ่งแม้จะเป็นทานเพียงเล็กน้อย แต่หากถวายด้วยจิตใจที่เลื่อมใสในเขตบุญอันยอดเยี่ยม ก็สามารถส่งผลให้ได้รับความสุขสบายอย่างไพศาลข้ามภพข้ามชาติ จนกระทั่งบรรลุธรรมที่สุดแห่งความทุกข์ได้ในที่สุด

เนื้อหาโดยสรุปในอทานaนี้ สามารถแบ่งออกเป็นหมวดหมู่สำคัญได้ดังนี้:

• จุดเริ่มต้นแห่งบุญในอดีต: ในอดีตกาล ณ กรุงพันธุมดี นางเคยเกิดเป็นหญิงหาบน้ำ เลี้ยงชีพด้วยการตักน้ำขายและเลี้ยงดูบุตร วันหนึ่งด้วยความที่ไม่มีวัตถุทานอื่นจะถวายในเขตบุญอันยอดเยี่ยม นางจึงได้ถวายน้ำดื่ม ณ ซุ้มประตู (โกฏฐกะ) ด้วยจิตที่เลื่อมใส
• ผลบุญอันไพศาลในเทวดาและมนุษย์: ด้วยอานิสงส์แห่งการถวายน้ำนั้น ทำให้นางไม่เคยไปเกิดในทุคติเลยตลอด 91 กัปที่ผ่านมา ได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีวิมานอันวิจิตร เป็นใหญ่เหนืออัปสรนับพัน เป็นอัครมเหสีของท้าวสักกะเทวราชถึง 50 ครั้ง และเป็นอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิถึง 20 ครั้ง
• ความอัศจรรย์แห่งฤทธิ์และสิ่งแวดล้อม: นางปรารถนาน้ำในที่ใด ย่อมได้น้ำนั้นทันทีไม่ว่าจะอยู่บนยอดเขา ต้นไม้ ในอากาศ หรือบนพื้นดิน เมื่อนางมีความต้องการ ฝนมหาก็จะตกตามความประสงค์ ร่างกายของนางจะไม่เคยมีความร้อน ความกระวนกระวาย หรือละอองธุลีแปดเปื้อนเลย
• การบรรลุธรรมในชาติปัจจุบัน: ในชาติสุดท้ายนี้ นางได้มาบวชในพระพุทธศาสนา มีจิตใจบริสุทธิ์ ปราศจากกิเลสและบาปอกุศล สิ้นอาสะวะทั้งปวง ไม่มีความ “punabbhavo” (การกลับมาเกิดอีก) พร้อมทั้งบรรลุสัมปทาและปฏิสัมภิทา 4 ประการ เป็นอันทำกิจในคำสอนของพระพุทธเจ้าสำเร็จแล้ว

คำสอนหลัก: พระสูตรนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของ “ทาน” โดยเฉพาะการถวายน้ำ ที่แม้จะดูเป็นสิ่งเรียบง่าย แต่หากทำด้วยใจที่บริสุทธิ์และมุ่งถวายในเขตบุญอันเลิศ ก็ย่อมส่งผลานิสงส์อันยิ่งใหญ่ อำนวยความสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ตลอดจนเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้หลุดพ้นจากกิเลสและบรรลุพระนิพพานได้ในที่สุด