มหาปชาปตีโคตมีเถริยาปทาน เป็นพุทธประวัติและประวัติของพระมหาปชาปตีโคตมีเถรี พระน้านางและพระมารดาเลี้ยงของพระพุทธเจ้า ผู้ทรงเลี้ยงดูพระองค์มาตั้งแต่เยาว์วัย เมื่อถึงกาลใกล้ปรินิพพาน พระมหาปชาปตีโคตมีพร้อมด้วยภิกษุณี 500 รูป ได้เข้ามาทูลลาพระบรมศาสดาเพื่อปรินิพพาน เนื่องจากไม่ปรารถจะเห็นพระพุทธ Nibbāna (ปรินิพพาน) ของพระพุทธเจ้าและพระสาวกเบื้องซ้ายเบื้องขวา

ก่อนการปรินิพพาน พระมหาปชาปตีโคตมีได้แสดงอิทธิปาฏิหาริย์นานัปการเพื่อระงับความสงสัยและโปรดมหาชน พร้อมทั้งแสดงประวัติในอดีตชาติว่าเคยบำเพ็ญบารมีตั้งจิตอธิษฐานเพื่อเป็นเอตทัคคะด้านผู้รัตตัญญู (ผู้มีพรรษายาวนาน) ในบรรดาภิกษุณีสาวิกา จากนั้นท่านและภิกษุณีทั้งหมดได้เข้าสู่ปรินิพพานอย่างสงบ พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมสังเวชและยกย่องคุณธรรมของพระมหาปชาปตีโคตมีแก่ภิกษุทั้งหลาย

ใจความสำคัญและคำสอนหลักของพระสูตร:

  • ความไม่เที่ยงของสังขาร: ทุกสิ่งในโลกมีความเสื่อมสลายเป็นธรรมดา ดังที่พระพุทธองค์ตรัสเตือนว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง มีความพลัดพรากเป็นที่สุด
  • ความกตัญญูและหน้าที่อันสมบูรณ์: การปฏิบัติบูชาต่อพระศาสดาอย่างแท้จริงคือการปฏิบัติธรรมและรักษาพระสัทธรรมให้ดำรงอยู่
  • ที่พึ่งอัน The Ultimate: การมุ่งสู่อภิสมาสคือพระนิพพาน ซึ่งเป็นบรมสุข เป็นการข้ามพ้นวัฏสงสารและสิ้นสุดความทุกข์ทั้งปวง
  • แนวทางการปฏิบัติ: การตั้งตนอยู่ในความไม่ประมาท มีสติปัฏฐาน 4 และเจริญโพชฌงค์ 7 เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-08