มหาโลมหังสจริยา

เนื้อหาจาก มหาโลมหังสจริยา ในคัมภีร์จริยาปิฎก (ยุธญชัยวรรค อุเปกขบารมี) เป็นเรื่องราวการบำเพ็ญอุเปกขบารมีของพระโพธิสัตว์ในอดีตชาติ ซึ่งทรงแสดงถึงความมีใจเป็นกลาง ไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรมและความทุกข์ยากลำบาก เพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณอันสูงสุด

ใจความสำคัญและข้อปฏิบัติที่สำคัญสรุปได้ดังนี้:

• การบำเพ็ญอุเปกขบารมี: ทรงถือเอาป่าช้าเป็นที่นอนโดยมีซากศพเป็นนิมิต มีชาวบ้านมาทำกิริยาอาการต่างๆ ทั้งในทางลบ (ดูหมิ่น แสดงรูปชวนหัว) และในทางบวก (นำของหอม ดอกไม้ และอาหารมาถวาย) พระองค์ทรงมีจิตเสมอกันต่อทุกคน ไม่มีความยินดียินร้าย ไม่มีใจโกรธหรือความเมตตาที่ลำเอียง
• ความเสมอภาคในโลกธรรม: ทรงเป็นดั่งตาชั่งที่เที่ยงตรง ต่อสุขและทุกข์ เสื่อมลาภและยศ ทรงวางพระทัยเป็นกลางในทุกสถานการณ์
• การบำเพ็ญบารมีครบถ้วน: ทรงบำเพ็ญทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ เมตตา และอุเปกขบารมี ผ่านการเสวยพระชาติในภพภูมิต่างๆ อดทนต่อทุกข์และสมบัติทั้งปวงจนบรรลุพระสัมโพธิญาณ
• พุทธานุศาสนี (คำสอนของพระพุทธเจ้า): ทรงเตือนให้เห็นภัยในความเกียจคร้าน ความวิวาท และความประมาท ให้ตั้งมั่นในความเพียร ความสามัคคี และเจริญอริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นหนทางสู่ความเกษม

พระสูตรนี้จึงเป็นบทเรียนอันทรงคุณค่าที่แสดงถึงความเพียรพยายามและการรักษาจิตที่เป็นกลางอย่างยิ่งยวด เพื่อก้าวข้ามวัฏสงสารและบรรลุตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในที่สุด