The Brahmin Uṇṇābha
อุณณาภพราหมณสูตรกล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระอานนท์ประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม เมืองโกสัมพี อุณณาภพราหมณ์ได้เข้าเฝ้าและสนทนาธรรมกับท่าน พราหมณ์ถามว่าเป้าหมายของการประพฤติพรหมจรรย์ในพระธรรมวินัยของพระสมณโคดมคืออะไร พระอานนท์ตอบว่า เป้าหมายคือ การละกิเลสตัณหา
เมื่อได้ฟังเช่นนั้น พราหมณ์จึงถามต่อว่ามีหนทางและข้อปฏิบัติเพื่อละกิเลสตัณหานั้นหรือไม่ พระอานนท์ยืนยันว่ามี หนทางนั้นคือการที่ภิกษุเจริญ อิทธิบาท 4 อันประกอบด้วย
แต่พราหมณ์ยังคงโต้แย้งว่า “ถ้าเป็นเช่นนี้ เส้นทางย่อมไม่มีที่สิ้นสุด เพราะไม่สามารถละตัณหาได้ด้วยตัณหา” พระอานนท์จึงยกอุทาหรณ์เพื่ออธิบาย ท่านถามพราหมณ์ว่า “ท่านเคยมีความอยากไปสวนหรือไม่ แต่เมื่อไปถึงสวนแล้ว ความอยากนั้นก็หายไป?” พราหมณ์ตอบว่าเคย ท่านถามซ้ำในลักษณะเดียวกันสำหรับความเพียร ความคิด และการไตร่ตรอง พราหมณ์ก็ตอบรับเช่นเดียวกัน
พระอานนท์จึงเชื่อมโยงอุทาหรณ์นี้กับการบรรลุธรรมของพระอรหันต์ ท่านอธิบายว่าพระอรหันต์ผู้บริสุทธิ์แล้ว เคยมี ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา เพื่อการบรรลุธรรม แต่เมื่อท่านบรรลุธรรมแล้ว สิ่งเหล่านั้นที่มุ่งสู่เป้าหมายเฉพาะนั้นก็ย่อมจางหายไป พราหมณ์จึงเข้าใจว่าเส้นทางนี้มีที่สิ้นสุด ไม่ได้ไม่มีที่สิ้นสุดอย่างที่เข้าใจในตอนแรก
พราหมณ์อุณณาภะเลื่อมใสในคำอธิบายของพระอานนท์เป็นอย่างยิ่ง เปรียบเสมือนการหงายของที่คว่ำ เปิดเผยของที่ปิด และชี้ทางแก่ผู้หลงทาง ท่านจึงประกาศตนขอนับถือพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งตลอดชีวิต ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นไป
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →