อรหันตสูตร

อรหันตสูตร สังยุตตนิกาย SN 56.24 เป็นพระสูตรสำคัญที่พระพุทธเจ้าทรงแสดง ณ กรุงสาวัตถี ซึ่งเน้นย้ำถึงแก่นแท้แห่งการตรัสรู้ของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกพระองค์ ไม่ว่าจะเป็นในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต พระสูตรนี้ชี้ชัดว่า การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าเหล่านั้น ล้วนเป็นการตรัสรู้ในอริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริงทั้งสิ้น

อริยสัจ ๔ ประการที่กล่าวถึงนี้ ได้แก่ ทุกข์ คือความจริงว่าด้วยทุกข์, ทุกขสมุทัย คือความจริงว่าด้วยเหตุแห่งทุกข์, ทุกขนิโรธ คือความจริงว่าด้วยความดับทุกข์, และทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา คือความจริงว่าด้วยหนทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ พระพุทธองค์ทรงย้ำว่า พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกพระองค์ในกาลทั้งสาม ล้วนทรงเข้าถึงการหยั่งรู้แจ้งในอริยสัจ ๔ เหล่านี้อย่างถ่องแท้ไม่มีผิดเพี้ยน

สาระสำคัญของอรหันตสูตรนี้จึงอยู่ที่การประกาศว่า อริยสัจ ๔ เป็นหัวใจของการตรัสรู้ เป็นหลักธรรมพื้นฐานที่นำไปสู่การเป็นพระอรหันต์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ดังนั้น พระสูตรจึงจบลงด้วยการเน้นย้ำให้ภิกษุทั้งหลาย (และพุทธบริษัท) พึงทำความเพียรเพื่อทำความเข้าใจและหยั่งรู้ในอริยสัจ ๔ เหล่านี้อย่างจริงจัง เพื่อให้เข้าถึงการดับทุกข์และบรรลุธรรมเช่นเดียวกับพระพุทธองค์และพระอรหันต์ทั้งหลาย