จูฬโคสิงคสูตร

จูฬโคสิงคสูตร (มัชฌิมนิกาย MN31) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคเสด็จไปยังป่าโคสิงคสาลวัน ซึ่งเป็นที่ประทับของพระเถระสามรูป คือ พระอนุรุทธะ พระนันทิยะ และพระกิมิละ โดยในเบื้องต้น นายทายบาลผู้ดูแลป่าได้พยายามทูลห้ามพระพุทธองค์ไม่ให้เข้าไป เพื่อไม่ให้รบกวนพระเถระทั้งสามรูปที่กำลังมุ่งประโยชน์ตนอยู่ แต่พระอนุรุทธะได้กล่าวแก่นายทายบาลว่า พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระศาสดาของพวกตนได้เสด็จมาแล้ว.

เมื่อพระเถระทั้งสามรูปได้ต้อนรับและปรนนิบัติพระพุทธองค์แล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามถึงความเป็นอยู่ของพวกเธอว่า มีความพร้อมเพรียงกัน ไม่วิวาทกัน ดุจน้ำนมกับน้ำ มองดูกันด้วยจักษุอันเปี่ยมด้วยความรักอยู่หรือไม่. พระอนุรุทธะได้ทูลตอบว่า พวกตนอยู่ร่วมกันด้วยความสามัคคี โดยแต่ละรูปมีความดำริว่า เป็นลาภอันยิ่งใหญ่ที่ได้อยู่ร่วมกับเพื่อนพรหมจารีเช่นนี้ และได้ตั้งกายกรรม วจีกรรม มโนกรรมอันประกอบด้วยเมตตา ทั้งต่อหน้าและลับหลัง พวกเธอมีความคิดที่จะเก็บจิตของตนและประพฤติตามความต้องการของผู้อื่น แม้กายจะต่างกัน แต่จิตเหมือนเป็นอันเดียวกัน.

ในการดำเนินชีวิตประจำวัน พระเถระทั้งสามมีการจัดระเบียบและแบ่งหน้าที่รับผิดชอบร่วมกัน เช่น การปูอาสนะ จัดน้ำฉันน้ำใช้ และเก็บล้างภาชนะ ผู้ใดเห็นน้ำหมดก็จะเติม โดยหากทำไม่ไหวก็จะใช้สัญญาณมือเรียกกันมาช่วยโดยไม่เปล่งวาจา. นอกจากนี้ ยังได้มีการประชุมสนทนาธรรมตลอดคืนยันรุ่งทุกๆ ห้าวัน. พระผู้มีพระภาคทรงสรรเสริญการปฏิบัติอันเป็นเหตุแห่งความผาสุกของพวกเธอ.

เมื่อพระพุทธองค์ตรัสถามถึงคุณวิเศษที่พวกเธอได้บรรลุ พระเถระทั้งสามได้ทูลตอบว่า พวกเธอสามารถเข้าถึงฌานทั้งสี่ คือ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน รวมถึงอรูปฌานต่างๆ และบรรลุถึงสัญญาเวทยิตนิโรธ (การดับสัญญาและเวทนา) ทำให้สิ้นอาสวะทั้งหลาย. พระผู้มีพระภาคได้ทรงยกย่องคุณวิเศษที่พวกเธอได้บรรลุว่าเป็นสิ่งที่ยังประโยชน์และความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายตลอดกาลนาน.