ชิคุจฉิตัพพสูตร (อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต) แสดงหลักธรรมเกี่ยวกับการเลือกคบหาสมาคม โดยพระพุทธองค์ทรงแบ่งบุคคลในโลกออกเป็น 3 ประเภท เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต ดังนี้
- บุคคลที่ควรเกลียดชังและไม่ควรคบหา: คือผู้ที่ทุศีล มีธรรมอันลามก มีพฤติกรรมน่ารังเกียจและเสื่อมเสีย แม้เราไม่ได้ทำตามอย่างเขา แต่การคบหากับคนกลุ่มนี้จะทำให้เรา เสื่อมเสียชื่อเสียง เปรียบเสมือนงูที่อาศัยอยู่ในกองคูถ แม้จะไม่ได้ถูกกัด แต่ความเหม็นก็ย่อมติดตัวเรามา
- บุคคลที่ควรวางเฉยและไม่ควรคบหา: คือผู้ที่มีความโกรธง่าย มักถือโทษโกรธเคือง เป็นผู้ที่เปรียบเสมือน แผลฝี หรือ กองขยะ ที่ยิ่งถูกกระทบกระเทือนด้วยคำวิจารณ์เพียงเล็กน้อย ก็จะยิ่งแสดงอาการโกรธแค้นหรือทำร้ายตอบกลับมา การไม่เข้าใกล้จึงเป็นหนทางป้องกันตนเองจากการถูกด่าทอหรือได้รับอันตราย
- บุคคลที่ควรคบหาและทำความคุ้นเคย: คือผู้ที่มีศีลธรรม มีความประพฤติดี การคบหากับคนประเภทนี้จะทำให้เราได้รับ เกียรติคุณที่ดี และได้รับอิทธิพลในทางบวกจากกัลยาณมิตร
หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำว่า "คบคนเช่นไร ย่อมเป็นคนเช่นนั้น" การเลือกสังคมเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาตนเอง พระพุทธองค์จึงสรุปเป็นหลักปฏิบัติว่า หากเราต้องการความเจริญก้าวหน้า เราควรหลีกเลี่ยงคนพาลและผู้ที่เต็มไปด้วยโทสะ แต่ควรหมั่นขวนขวายคบหาผู้ที่มีคุณธรรมเหนือกว่าตน เพื่อเป็นแรงผลักดันให้เรายกระดับจิตใจและชีวิตให้สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-04
แสดงความคิดเห็น
แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับชิคุจฉิตัพพสูตร