นิทานสูตร

พระสูตรนี้อธิบายถึงเหตุ ๓ ประการที่ทำให้เกิดกรรมและเหตุ ๓ ประการที่นำไปสู่การสิ้นสุดของกรรม

• เหตุที่ทำให้กรรมสุกงอม

พระพุทธองค์ตรัสว่า ความโลภ ความโกรธ และความหลง เป็นต้นเหตุแห่งกรรม กรรมใดๆ ที่เกิดขึ้นจากสิ่งเหล่านี้ ย่อมส่งผลให้เกิดการปฏิสนธิในภพใหม่ และที่ใดก็ตามที่กรรมนั้นสุกงอม ผลย่อมถูกเสวย ไม่ว่าจะในปัจจุบันภพ ชาติต่อไป หรือในอนาคต เปรียบเหมือนเมล็ดพืชสมบูรณ์ที่หว่านในนาอุดมสมบูรณ์ ได้รับฝนเพียงพอ ย่อมเจริญงอกงามและสุกงอม กรรมที่เกิดจากความโลภ โกรธ หลง ก็ย่อมส่งผลเช่นเดียวกัน

• เหตุที่ทำให้กรรมสิ้นสุดลง

ในทางตรงกันข้าม ความไม่โลภ (สันโดษ) ความไม่โกรธ (เมตตา) และความไม่หลง (ปัญญา) เป็นเหตุที่ทำให้กรรมสิ้นสุดลง กรรมที่เกิดจากสิ่งเหล่านี้ย่อมถูกละทิ้ง เมื่อความโลภ โกรธ หลง ถูกกำจัดจนหมดสิ้น มันจะถูกตัดขาดจากราก ทำให้เหมือนตอตาล หมดสิ้นไป และไม่สามารถเกิดขึ้นได้อีกในอนาคต เปรียบเหมือนเมล็ดพืชถูกไฟเผาจนเป็นเถ้าถ่าน แล้วถูกพัดปลิวไปกับลมหรือกระแสน้ำ ย่อมไม่สามารถงอกงามได้อีก กรรมที่เกิดจากความไม่โลภ เมตตา และปัญญาก็ย่อมถูกกำจัดเช่นนั้น

ดังนั้น คนพาลที่กระทำกรรมด้วยความโลภ โกรธ หลง ไม่ว่ามากหรือน้อย ย่อมต้องประสบผลของกรรมนั้นในภพนี้ ไม่ใช่ที่อื่นใด ผู้มีปัญญาซึ่งเข้าใจถึงผลแห่งความโลภ โกรธ หลง ย่อมละทิ้งคติอันชั่วร้ายทั้งปวง