อาชีวกสูตร

อาชีวกสูตร (AN 3.72) บันทึกเหตุการณ์ขณะที่พระอานนท์ประทับอยู่ที่โฆสิตาราม ใกล้เมืองโกสัมพี คหบดีผู้เป็นสาวกของนักบวชอาชีวกได้เข้าเฝ้าพระอานนท์และทูลถามคำถามสำคัญสามข้อว่า: “พระคุณเจ้าอานนท์ คำสอนของใครที่กล่าวดีแล้ว? ใครในโลกนี้ปฏิบัติชอบแล้ว? และใครในโลกนี้ทำดีแล้ว?”

พระอานนท์มิได้ทรงตอบโดยตรง แต่ทรงใช้วิธีการถามกลับเพื่อให้คหบดีได้พิจารณาและตอบด้วยตนเอง โดยทรงตั้งคำถามว่า:

• “ท่านคหบดี ท่านคิดว่าคำสอนของใครที่สอนเพื่อ ละโลภะ โทสะ โมหะ นั้นกล่าวดีแล้วหรือไม่?”
• “ผู้ใดปฏิบัติเพื่อ ละโลภะ โทสะ โมหะ ผู้นั้นปฏิบัติชอบแล้วหรือไม่?”
• “ผู้ที่ ละโลภะ โทสะ โมหะ ได้แล้วโดยสิ้นเชิง ตัดขาดรากเหง้า เหมือนตอตาล ไม่มีโอกาสจะเกิดขึ้นอีกในอนาคต ผู้นั้นทำดีแล้วในโลกหรือไม่?”

คหบดีตอบยืนยันทุกข้อว่า: “คำสอนที่สอนเพื่อละโลภะ โทสะ โมหะ เป็นคำสอนที่กล่าวดีแล้ว, ผู้ปฏิบัติเพื่อละโลภะ โทสะ โมหะ เป็นผู้ปฏิบัติชอบแล้ว, และผู้ที่ละโลภะ โทสะ โมหะ ได้แล้วอย่างเด็ดขาด ย่อมเป็นผู้ทำดีแล้วในโลก”

เมื่อคหบดีได้ประกาศความเห็นของตนเองเช่นนั้นแล้ว พระอานนท์จึงสรุปตามคำกล่าวของคหบดี

คหบดีรู้สึกประหลาดใจและชื่นชมเป็นอย่างยิ่งต่อวิธีการสอนของพระอานนท์ ที่ไม่ยกย่องคำสอนของตน ไม่ดูหมิ่นผู้อื่น แต่สอนเฉพาะสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสัจธรรม โดยมุ่งเน้นที่จุดมุ่งหมาย ไม่ผูกติดกับบุคคล คหบดีจึงกล่าวว่า: “พระคุณเจ้าอานนท์สอนธรรมเพื่อ ละโลภะ โทสะ โมหะ คำสอนของท่านจึงกล่าวดีแล้ว ท่านปฏิบัติเพื่อ ละโลภะ โทสะ โมหะ ท่านจึงปฏิบัติชอบแล้ว ท่านละ โลภะ โทสะ โมหะ ได้แล้ว ท่านจึงทำดีแล้วในโลก”

ด้วยความเลื่อมใสอย่างยิ่ง คหบดีจึงกล่าวประกาศตนเป็นอุบาสกผู้ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะตลอดชีวิต