ทุติยโสเจยยสูตร

ทุติยโสเจยยสูตรนี้ได้แสดงถึง ความบริสุทธิ์ ๓ ประการ อันเป็นหลักปฏิบัติสำคัญสำหรับภิกษุทั้งหลาย ความบริสุทธิ์เหล่านี้เป็นหนทางสู่การชำระล้างกิเลสและสิ่งชั่วร้ายต่างๆ ให้หมดสิ้นไป

ความบริสุทธิ์ ๓ ประการ ได้แก่

• ความบริสุทธิ์ทางกาย (กายโสเจยยะ): คือการที่ภิกษุสำรวมกาย ไม่กระทำการอันเป็นอกุศล ได้แก่ การไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ และการประพฤติพรหมจรรย์ ไม่ข้องเกี่ยวกับการเสพเมถุน นี่ถือเป็นความบริสุทธิ์ทางกาย
• ความบริสุทธิ์ทางวาจา (วจีโสเจยยะ): คือการที่ภิกษุสำรวมวาจา ไม่กล่าวคำอันเป็นอกุศล ได้แก่ การไม่พูดเท็จ ไม่พูดส่อเสียดให้ผู้อื่นแตกกัน ไม่พูดคำหยาบคาย และไม่พูดเพ้อเจ้อไร้สาระ นี่คือความบริสุทธิ์ทางวาจา
• ความบริสุทธิ์ทางใจ (มโนโสเจยยะ): คือการที่ภิกษุเข้าใจในสภาวะทางใจของตนเองอย่างถ่องแท้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรู้เท่าทันและละซึ่ง นิวรณ์ ๕ ประการ ได้แก่ กามฉันทะ (ความพอใจในกาม), พยาบาท (ความปองร้าย), ถีนมิทธะ (ความหดหู่และง่วงเหงา), อุทธัจจกุกกุจจะ (ความฟุ้งซ่านและรำคาญใจ) และ วิจิกิจฉา (ความสงสัยลังเล) ผู้มีจิตบริสุทธิ์จะรับรู้ได้ว่านิวรณ์เหล่านี้มีอยู่หรือไม่มีอยู่ภายในตน เข้าใจถึงเหตุแห่งการเกิดขึ้น วิธีการละเสียได้เมื่อเกิดขึ้นแล้ว และวิธีการป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต นี่เรียกว่าความบริสุทธิ์ทางใจ

พระสูตรนี้เน้นย้ำว่า ความบริสุทธิ์ทางกาย ความบริสุทธิ์ทางวาจา และความบริสุทธิ์ทางใจอันปราศจากมลทิน เป็นคุณสมบัติของผู้บริสุทธิ์ ผู้ที่มีความบริสุทธิ์เช่นนี้ย่อมได้ชื่อว่าชำระล้างสิ่งชั่วร้ายทั้งปวงให้หมดสิ้นไปแล้ว และเป็นผู้ที่ได้รับพรแห่งความบริสุทธิ์อย่างแท้จริง