ทุติยโมรนิวาปสูตร

ทุติยโมรนิวาปสูตร (AN 3.144) แสดงถึงคุณสมบัติอันประเสริฐ ๓ ประการที่ทำให้ภิกษุผู้ปฏิบัติบรรลุเป้าหมายสูงสุดแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิบายว่า ภิกษุผู้ประกอบด้วยคุณสมบัติเหล่านี้ ย่อมชื่อว่าเป็นผู้บรรลุที่สุดแห่งทุกข์ ได้เข้าถึงเกษมจากโยคะอันสูงสุด ได้ประพฤติพรหมจรรย์อันสูงสุด และได้บรรลุประโยชน์อันสูงสุด อีกทั้งยังเป็นผู้เลิศกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย

คุณสมบัติ ๓ ประการดังกล่าวได้แก่:

• อิทธิปาฏิหาริย์ (การแสดงฤทธิ์) คือ ความสามารถที่ภิกษุแสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้ เช่น การเนรมิตกายให้เป็นหลายกาย การหายตัวไปมา การดำดิน การเดินบนน้ำ การเหาะไปในอากาศ หรือการลูบคลำพระจันทร์และพระอาทิตย์ได้ด้วยฝ่ามือ ปาฏิหาริย์นี้แสดงให้เห็นถึงพลังจิตที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างบริสุทธิ์และเข้มแข็ง
• อาเทสนาปาฏิหาริย์ (การทายใจ) คือ ความสามารถที่ภิกษุสามารถหยั่งรู้ถึงความคิด ความนึกคิด หรือความตั้งใจของผู้อื่นได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีการบอกกล่าว การแสดงปาฏิหาริย์นี้เผยให้เห็นถึงญาณปัญญาที่สามารถเข้าถึงกระแสจิตของผู้อื่นได้อย่างลึกซึ้งและถูกต้องแม่นยำ
• อนุสาสนีปาฏิหาริย์ (การสอน) คือ ความสามารถที่ภิกษุสามารถสั่งสอน ชี้แจง และแนะนำการปฏิบัติธรรมได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน และมีพลัง จนกระทั่งผู้ฟังสามารถเข้าใจธรรมะ บรรลุธรรม หรือเปลี่ยนแปลงตนเองไปในทางที่ดีขึ้นได้ ปาฏิหาริย์นี้ถือเป็นปาฏิหาริย์ที่พระพุทธองค์ทรงยกย่องมากที่สุด เพราะเป็นการนำพาสรรพสัตว์ให้พ้นจากความทุกข์ได้อย่างแท้จริง และยั่งยืน

ภิกษุผู้ประกอบพร้อมด้วยคุณสมบัติทั้งสามนี้ ไม่เพียงแต่แสดงถึงความสามารถทางจิตและการปฏิบัติธรรมอันสูงส่งเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำเร็จในการบรรลุเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา นั่นคือการดับทุกข์ทั้งปวง การเข้าถึงความสงบสุขนิรันดร์ และการเป็นแบบอย่างอันประเสริฐแก่ผู้อื่นอย่างแท้จริงและสมควรแก่การเคารพบูชา.