ตติยโมรนิวาปสูตร

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ในส่วนที่ 145 มีชื่อว่า ตติยโมรนิวาปสูตร เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงถึงคุณสมบัติอันสำคัญยิ่งสามประการที่นำไปสู่การบรรลุเป้าหมายสูงสุดแห่งการปฏิบัติธรรม

พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนเหล่าภิกษุว่า ภิกษุผู้มีคุณสมบัติสามประการครบถ้วน ย่อมชื่อว่าได้บรรลุซึ่ง ที่สุดแห่งธรรม, เกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม, พรหมจรรย์อันยอดเยี่ยม, และ เป้าหมายอันยอดเยี่ยม โดยสมบูรณ์แล้ว ไม่เพียงเท่านั้น บุคคลผู้นั้นยังได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ ประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย อีกด้วย

คุณสมบัติสามประการที่พระองค์ทรงแสดงไว้ ได้แก่:

• สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ) คือ การมีความเข้าใจที่ถูกต้องตรงตามความเป็นจริงเกี่ยวกับธรรมทั้งหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอริยสัจสี่และกฎแห่งกรรม ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการปฏิบัติธรรม
• สัมมาญาณะ (ความรู้ชอบ) ได้แก่ การมีปัญญารู้แจ้งในอริยสัจสี่และธรรมทั้งปวงตามความเป็นจริง ซึ่งเป็นความรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติและเห็นจริงด้วยตนเอง ไม่ใช่เพียงแค่การเชื่อตาม
• สัมมาวิมุตติ (ความหลุดพ้นชอบ) คือ การบรรลุถึงความหลุดพ้นจากกิเลส เครื่องผูกรัด และความทุกข์ทั้งปวง ซึ่งเป็นผลจากการมีสัมมาทิฏฐิและสัมมาญาณะอย่างสมบูรณ์ ทำให้จิตเป็นอิสระอย่างแท้จริง

ดังนั้น พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำว่า การที่ภิกษุหรือผู้ปฏิบัติธรรมจะสามารถบรรลุจุดมุ่งหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา นั่นคือการพ้นทุกข์และเข้าถึงนิพพานได้อย่างแท้จริง จำเป็นต้องมีรากฐานที่มั่นคงด้วย สัมมาทิฏฐิ ซึ่งนำไปสู่ สัมมาญาณะ และท้ายที่สุดก็คือ สัมมาวิมุตติ ซึ่งเป็นผลแห่งความบริสุทธิ์และอิสระจากกิเลสอย่างสิ้นเชิง นี่คือหนทางแห่งความเป็นผู้ประเสริฐและเป็นที่สุดแห่งการดำเนินชีวิตพรหมจรรย์