พรหมจริยสูตร

พรหมจริยสูตร (อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อชี้แจงถึง "จุดมุ่งหมายที่แท้จริงของการประพฤติพรหมจรรย์" เพื่อป้องกันไม่ให้ภิกษุหรือผู้ปฏิบัติเกิดความเข้าใจผิดหรือหลงไปในทางโลก โดยพระองค์ทรงย้ำเตือนว่า การใช้ชีวิตในสมณะเพศนั้นมิได้มีไว้เพื่อผลประโยชน์ทางโลกหรือความต้องการทางอัตตา แต่มีจุดมุ่งหมายสูงสุดคือการดับทุกข์

พระองค์ทรงจำแนกสิ่งที่ไม่ใช่จุดประสงค์ของการครองพรหมจรรย์ไว้ดังนี้:

• มิใช่เพื่อการหลอกล่อหรือเอาใจผู้คน
• มิใช่เพื่อลาภ ยศ สรรเสริญ หรือความนิยมชมชอบ
• มิใช่เพื่อการชนะในการโต้วาที
• มิใช่เพื่อให้ผู้อื่นมารู้จักหรือเลื่อมใสในตัวตน (ชื่อเสียง)

ในทางกลับกัน จุดมุ่งหมายที่แท้จริงของการประพฤติพรหมจรรย์ คือการมุ่งเน้นไปที่ธรรมะเพื่อการขัดเกลาจิตใจ ได้แก่ ความสำรวม (การระวังอินทรีย์), การละวาง (การปล่อยวางกิเลส), ความคลายกำหนัด (การทำให้กิเลสจางหาย) และ การดับสนิท (พระนิพพาน) ซึ่งพระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า พระองค์ทรงวางแนวทางนี้ไว้ไม่ใช่เพื่อรักษาธรรมเนียมประเพณีเดิม แต่เพื่อนำไปสู่การสิ้นสุดแห่งทุกข์โดยแท้จริง

สรุปได้ว่า พรหมจริยสูตรเปรียบเสมือนเข็มทิศสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม ให้ตระหนักว่า มรรควิธี ที่พระพุทธเจ้าทรงสอน คือวิถีของเหล่านักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ที่ปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธองค์อย่างเคร่งครัดและทำตามพุทธานุศาสนีด้วยการลดละกิเลสในใจตน ย่อมสามารถเดินทางไปถึงจุดหมายปลายทาง คือการทำที่สุดแห่งทุกข์ให้แจ้งได้ในที่สุด