ทักขิณสูตร

ทักขิณาวิภังคสูตร หรือพระสูตรว่าด้วยการทำทานให้บริสุทธิ์ พระพุทธองค์ทรงจำแนกหนทางการทำทานให้ได้บุญกุศลมากหรือน้อย โดยพิจารณาจาก "ความบริสุทธิ์" ขององค์ประกอบ 2 ประการ ได้แก่ ผู้ให้ และ ผู้รับ ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ลักษณะ ดังนี้:

• บริสุทธิ์ฝ่ายผู้ให้แต่ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายผู้รับ: เกิดขึ้นเมื่อผู้ให้มีศีลธรรม มีความประพฤติดี แต่ผู้รับกลับเป็นคนทุศีลหรือมีความประพฤติไม่ดี
• บริสุทธิ์ฝ่ายผู้รับแต่ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายผู้ให้: เกิดขึ้นเมื่อผู้ให้เป็นคนทุศีลหรือมีความประพฤติไม่ดี แต่ผู้รับเป็นผู้ที่มีศีลธรรมและมีความประพฤติดี
• ไม่บริสุทธิ์ทั้งสองฝ่าย: เกิดขึ้นเมื่อทั้งผู้ให้และผู้รับต่างก็เป็นคนทุศีลหรือไม่มีความประพฤติดีทั้งคู่
• บริสุทธิ์ทั้งสองฝ่าย: เกิดขึ้นเมื่อทั้งผู้ให้และผู้รับต่างก็เป็นผู้มีศีลธรรมและมีความประพฤติดี

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า การทำทานให้เกิดผลานิสงส์อย่างสูงสุดนั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับวัตถุทานเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ "คุณภาพทางจิตใจและศีลธรรม" ของทั้งสองฝ่าย การที่ผู้ให้ตั้งมั่นอยู่ในศีลและเลือกให้แก่ผู้รับที่เป็นผู้มีศีลธรรม ย่อมทำให้การให้ทานนั้นมีความบริสุทธิ์และทรงพลังมากที่สุดตามหลักพุทธศาสนา