สารันททสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปเยือนศาลาสารันทเจดีย์ ณ เมืองเวสาลี ขณะที่กลุ่มเจ้าลิจฉวีประมาณ 500 ท่านกำลังสนทนากันเรื่อง "สมบัติ 5 ประการ" ที่หาได้ยากในโลก ได้แก่ ช้างแก้ว ม้าแก้ว แก้วมณี นางแก้ว และคฤหบดีแก้ว ซึ่งเป็นสมบัติทางโลกที่มุ่งเน้นความสุขในกามคุณ

เมื่อพระพุทธองค์เสด็จมาถึงและทรงสอบถามถึงหัวข้อสนทนา เจ้าลิจฉวีทั้งหลายได้กราบทูลเรื่องสมบัติทางโลก พระองค์จึงทรงแสดงธรรมเพื่อปรับเปลี่ยนมุมมอง โดยตรัสว่าการยึดติดอยู่กับกามคุณนั้นเป็นเรื่องธรรมดาของปุถุชน แต่สมบัติที่แท้จริงซึ่ง "หาได้ยากยิ่ง" ในโลกและมีคุณค่าสูงส่งกว่านั้นมีอยู่ 5 ประการ ดังนี้:

• การอุบัติขึ้นของพระตถาคตอรสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง
• การปรากฏของบุคคลผู้แสดงธรรมวินัย ที่พระตถาคตทรงประกาศไว้
• การมีบุคคลผู้เข้าใจธรรมวินัย ที่พระตถาคตทรงประกาศไว้
• การมีบุคคลผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
• การมีบุคคลผู้มีความกตัญญูกตเวที

พระพุทธองค์ทรงสรุปให้เห็นว่า สิ่งเหล่านี้คือ "ยอดแห่งสมบัติ" เพราะเป็นสิ่งที่นำพาชีวิตไปสู่ความหลุดพ้นและประโยชน์สุขที่ยั่งยืน ต่างจากสมบัติทางโลกที่เพียงแค่สนองความต้องการทางประสาทสัมผัสชั่วคราว การได้พบเจอและปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระพุทธองค์จึงถือเป็นลาภอันประเสริฐและเป็นสมบัติที่ล้ำค่าที่สุดในโลกอย่างแท้จริง