อนุตตริยสูตร

อนุตตริยสูตร (พระสูตรว่าด้วยสิ่งที่ยอดเยี่ยม) ในอังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ได้กล่าวถึงหลักธรรมที่จัดว่าเป็น "อนุตตริยะ" หรือสิ่งที่ยอดเยี่ยมที่สุด 6 ประการ ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาชีวิตของผู้ที่ปรารถนาความก้าวหน้าในทางธรรม โดยพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า หากบุคคลได้ประสบหรือปฏิบัติในสิ่งเหล่านี้ ย่อมถือว่าเป็นการบรรลุถึงความสูงสุดในชีวิต ดังนี้:

• ทัสสนานุตตริยะ: การเห็นที่ยอดเยี่ยม คือการได้เห็นพระตถาคตหรือพระอริยบุคคลผู้เป็นเนื้อนาบุญอันประเสริฐ
• สวนานุตตริยะ: การฟังที่ยอดเยี่ยม คือการได้ฟังพระสัทธรรมจากผู้รู้ที่สามารถชี้ทางพ้นทุกข์ได้
• ลาภานุตตริยะ: การได้ที่ยอดเยี่ยม คือการได้ศรัทธาในพระรัตนตรัยอันเป็นรากฐานแห่งกุศลธรรม
• สิกขานุตตริยะ: การศึกษาที่ยอดเยี่ยม คือการฝึกฝนตนเองในอธิศีล อธิจิต และอธิปัญญา
• หารานุตตริยะ: การบำรุงที่ยอดเยี่ยม คือการอุปัฏฐากดูแลพระอริยบุคคลด้วยความเคารพและกตัญญู
• อนุสสตานุตตริยะ: การระลึกที่ยอดเยี่ยม คือการระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยอยู่เสมอ ซึ่งเป็นเครื่องหล่อเลี้ยงจิตใจให้ตั้งมั่นอยู่ในความดี

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้แนะให้พุทธศาสนิกชนมุ่งเน้นการให้ความสำคัญกับสิ่งที่ยกระดับจิตใจ โดยเปลี่ยนจากการแสวงหาทางวัตถุภายนอกมาเป็นการแสวงหา "อนุตตริยะ 6" นี้แทน เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องมือสำคัญในการขัดเกลาปัญญาและนำไปสู่การบรรลุธรรมในที่สุด หากบุคคลใดสามารถนำหลักธรรมนี้มาปฏิบัติได้ครบถ้วน ย่อมถือว่าเป็นผู้ที่ได้รับประโยชน์สูงสุดและเป็นผู้มีชีวิตที่งดงามในฐานะผู้ดำเนินตามทางแห่งพระอริยเจ้า