Soppasutta

โสปปสูตร

Sleep

ข้อมูล โสปปสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 22
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรโสปปสูตร →

สรุปเนื้อหา โสปปสูตร

โสปปสูตร (พระสูตรว่าด้วยเรื่องการนอนหลับ) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงสอนเรื่องความเพียรและการตื่นตัวผ่านเหตุการณ์ที่พระภิกษุบวชใหม่กลุ่มหนึ่งนอนหลับจนตะวันขึ้นและส่งเสียงกรน ในขณะที่พระเถระผู้ใหญ่ต่างแยกย้ายไปปฏิบัติธรรมในที่พักของตน พระพุทธองค์จึงทรงตำหนิการกระทำดังกล่าวและชี้ให้เห็นว่าความเกียจคร้านและการนอนหลับมากเกินไปเป็นอุปสรรคต่อความสำเร็จ ทั้งทางโลกและทางธรรม

พระองค์ทรงเปรียบเทียบให้เห็นว่า แม้แต่พระราชา ขุนนาง หรือผู้นำระดับต่างๆ ในทางโลก ก็ไม่สามารถรักษาตำแหน่งหรือเป็นที่รักของประชาชนได้หากมัวแต่หลงใหลในการนอนหลับและพักผ่อนมากเกินไป เช่นเดียวกันกับนักบวชที่มัวแต่เกียจคร้าน ย่อมไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นที่สุดได้ พระองค์จึงวางหลักปฏิบัติเพื่อการฝึกฝนตนเองให้เป็นผู้มีความตื่นตัวและขยันหมั่นเพียร ซึ่งประกอบด้วยหลักปฏิบัติ 5 ประการ ดังนี้:

  • การสำรวมอินทรีย์: รู้จักระวังรักษาสายตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ไม่ให้ตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลสเมื่อได้รับสัมผัส
  • การรู้จักประมาณในการกิน: บริโภคอาหารเพียงเพื่อประทังชีวิต ไม่ให้เกิดความง่วงเหงาหาวนอนหรือความมัวเมา
  • การหมั่นประกอบความเพียรในการตื่น: ไม่ละเลยต่อการฝึกฝนตนเอง มีความตื่นตัวอยู่เสมอ
  • การรู้จักธรรมที่ควรประกอบ: มีปัญญาจำแนกแยกแยะสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ เพื่อความเจริญในกุศลธรรม
  • การหมั่นเจริญธรรมที่นำไปสู่ความตรัสรู้: พัฒนาสติและปัญญาอย่างต่อเนื่องทั้งในเวลาเย็นและเช้าตรู่

สรุปได้ว่า โสปปสูตร มุ่งสอนให้พุทธศาสนิกชนเห็นโทษของการประมาทและความเกียจคร้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อยู่ในสมณเพศต้องถือเอาความเพียรเป็นที่ตั้ง เพื่อกำจัดกิเลสและบรรลุถึงความหลุดพ้นจากอาสวะทั้งปวงในปัจจุบันชาติ

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโสปปสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka