ทานสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเรื่อง "ทานที่มีองค์ประกอบ 6 ประการ" โดยยกตัวอย่างนางนันทมารดาชาวเมืองเวฬุกัณฏกี ซึ่งกำลังเตรียมถวายทานแด่พระสงฆ์สาวกที่มีพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะเป็นประธาน พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่าการให้ทานที่ประกอบด้วยองค์ประกอบครบทั้ง 6 ด้านนี้ ถือเป็นมหากุศลที่นับประมาณไม่ได้ เปรียบเสมือนปริมาณน้ำในมหาสมุทรที่ยากจะตวงวัดได้

องค์ประกอบของการทำทานให้ได้อานิสงส์มหาศาล แบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือ:

• องค์ประกอบของผู้ให้ (3 ประการ): คือมีจิตใจเบิกบานก่อนให้ (ก่อนให้มีความยินดี), มีความเลื่อมใสขณะให้ (ขณะให้มีจิตผ่องใส), และมีความปลื้มใจหลังจากให้แล้ว (หลังให้มีความเบิกบานใจ)
• องค์ประกอบของผู้รับ (3 ประการ): คือเป็นผู้ปราศจากราคะ (ความโลภ), ปราศจากโทสะ (ความโกรธ), และปราศจากโมหะ (ความหลง) หรือเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อความพ้นจากกิเลสเหล่านั้น

พระพุทธองค์ทรงสอนว่า การทำทานด้วยจิตที่บริสุทธิ์ทั้ง 3 กาลของผู้ให้ ประกอบกับเนื้อนาบุญที่เป็นผู้ฝึกตนดีแล้ว ย่อมส่งผลให้กุศลนั้นมีอานิสงส์ยิ่งใหญ่ เป็นเหตุให้ได้รับความสุข ความเจริญ และนำไปสู่สุคติโลกสวรรค์ การทำทานในลักษณะนี้ถือเป็นการ "บูชาที่สมบูรณ์" ซึ่งสร้างสมบุญบารมีที่ประมาณมิได้แก่ผู้ให้ นำมาซึ่งผลบุญที่หล่อเลี้ยงความสุขและความปรารถนาดีทั้งแก่ตนเองและผู้อื่นอย่างยั่งยืน