โวโรปิตสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึง คุณสมบัติ 6 ประการ ที่เป็นตัวกำหนดความสามารถของบุคคลในการบรรลุถึง “นิยามธรรม” หรือกระแสแห่งความถูกต้องที่นำไปสู่กุศลธรรม แม้ว่าจะได้สดับฟังพระธรรมคำสอนที่ถูกต้องแล้วก็ตาม โดยพระพุทธองค์ได้จำแนกความแตกต่างระหว่างผู้ที่ปิดกั้นตนเองและผู้ที่พร้อมต่อการบรรลุธรรมไว้ดังนี้

สำหรับบุคคลที่ ไม่สามารถ ก้าวเข้าสู่กระแสแห่งกุศลธรรมได้ แม้จะได้รับฟังพระธรรม คือผู้ที่ประกอบด้วยอกุศลกรรมหนัก (อนันตริยกรรม) และความบกพร่องทางปัญญา ได้แก่

• ทำปิตุฆาต: ฆ่าบิดา
• ทำมาตุฆาต: ฆ่ามารดา
• ทำอรหันตฆาต: ฆ่าพระอรหันต์
• ทำโลหิตุปบาท: ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงพระโลหิตห้อ
• ทำสังฆเภท: ยุยงให้สงฆ์แตกแยกกัน
• เป็นผู้ไร้ปัญญา: มีความเขลา งมงาย และไม่เฉลียวฉลาด

ในทางตรงกันข้าม บุคคลที่ สามารถ ก้าวเข้าสู่กระแสแห่งกุศลธรรมและบรรลุธรรมได้เมื่อสดับพระธรรม คือผู้ที่เว้นขาดจากบาปหนักทั้ง 5 ประการข้างต้น และเป็นผู้ที่มี สติปัญญา มีความเฉลียวฉลาด และมีความเข้าใจในเหตุและผลอันนำไปสู่การปฏิบัติที่ถูกต้อง

บทสรุปสำคัญ: พระสูตรนี้ชี้ให้เห็นว่า แม้พระธรรมจะมีความประเสริฐเพียงใด แต่หากบุคคลประกอบด้วย อกุศลกรรมหนัก ที่ทำลายรากฐานของศีลธรรมอย่างรุนแรง หรือขาด ความฉลาดทางปัญญา (witless/dull) ย่อมเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ไม่สามารถเข้าถึงความจริงหรือกระแสแห่งการหลุดพ้นได้ การรักษาศีลบริสุทธิ์และการพัฒนาปัญญาจึงเป็นปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็นอย่างยิ่งในการรับเอาพระธรรมคำสอนมาปฏิบัติให้เกิดผลจริง