ตปุสสสูตร (Aṅguttara Nikāya 6.119) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสถึงคุณธรรมอันเป็นเครื่องยืนยันสถานะของ ตปุสสคฤหบดี ว่าเป็นผู้ที่ถึงพร้อมด้วยความเลื่อมใสในพระตถาคตอย่างหยั่งลึกลงในพระธรรมวินัย เป็นผู้เห็นอมตธรรมและทำให้แจ้งซึ่งอมตธรรมนั้นแล้ว โดยพระองค์ได้แสดงธรรม 6 ประการที่ทำให้คฤหบดีผู้นี้ได้รับการรับรองว่าเป็นผู้บรรลุถึงความมั่นคงในพระศาสนา

หลักธรรม 6 ประการ (ฉธรรม) ที่ตปุสสคฤหบดีประกอบด้วย ได้แก่:

  • พุทธะ อเวจจัปปสาทะ: ความเลื่อมใสอย่างหยั่งลงมั่นในพระพุทธเจ้า
  • ธัมมะ อเวจจัปปสาทะ: ความเลื่อมใสอย่างหยั่งลงมั่นในพระธรรม
  • สังฆะ อเวจจัปปสาทะ: ความเลื่อมใสอย่างหยั่งลงมั่นในพระสงฆ์
  • อริยศีล: ความบริสุทธิ์แห่งศีลอันเป็นอริยะ
  • อริยญาณ: ความรู้แจ้งอันเป็นอริยะ
  • อริยวิมุตติ: ความหลุดพ้นอันเป็นอริยะ

เนื้อหาสำคัญของพระสูตรนี้ชี้ให้เห็นว่า ความเป็นอริยบุคคลในพระพุทธศาสนานั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบรรพชิต แต่รวมถึง คฤหบดี ผู้ครองเรือน หากผู้นั้นสามารถอบรมตนจนถึงพร้อมด้วย "อเวจจัปปสาทะ" หรือความศรัทธาที่ตั้งมั่นไม่หวั่นไหว ควบคู่ไปกับการมีศีล ปัญญา และความหลุดพ้นอันเป็นวิถีของอริยบุคคล ย่อมถือว่าเป็นผู้ที่บรรลุถึงจุดหมายสูงสุดคือ อมตธรรม การกล่าวถึงตปุสสคฤหบดีในบริบทนี้จึงเป็นการยกย่องแบบอย่างของฆราวาสผู้ปฏิบัติธรรมจนถึงพร้อมด้วยคุณธรรมระดับอริยบุคคล ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าการเข้าถึงพระนิพพานเป็นสิ่งที่ทำได้จริงสำหรับผู้ที่ปฏิบัติถูกต้องตามแนวทางของพระตถาคต

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-19