อุคคสูตร

อุคคสูตร (Aṅguttara Nikāya 7.7) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่อุคคราชมหาอำมาตย์ โดยมีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับการจำแนกทรัพย์สินออกเป็นสองประเภท เพื่อชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างทรัพย์ภายนอกที่เสื่อมสลายได้ กับทรัพย์ภายในที่เป็นอริยทรัพย์อันยั่งยืน

เหตุการณ์เริ่มต้นเมื่ออุคคราชมหาอำมาตย์กราบทูลถึงความมั่งคั่งมหาศาลของมิคารเศรษฐีที่มีทรัพย์สินเป็นทองและเงินจำนวนนับไม่ถ้วน พระพุทธองค์ทรงยอมรับว่านั่นเป็นทรัพย์ที่มีอยู่จริง แต่ทรัพย์เหล่านั้นเป็นทรัพย์สาธารณะ คืออาจสูญหายไปได้ด้วยเหตุ 5 ประการ ได้แก่ ถูกไฟไหม้ ถูกน้ำท่วม พระราชาริบ เงินถูกโจรขโมย หรือตกไปอยู่ในมือของทายาทที่ไม่เป็นที่รัก

จากนั้นพระพุทธองค์จึงทรงแสดงธรรมเรื่อง "อริยทรัพย์ 7 ประการ" ซึ่งเป็นทรัพย์ที่ประเสริฐและไม่มีใครแย่งชิงหรือทำลายได้ ดังนี้:

• สัทธาธนัง: ทรัพย์คือความเชื่อมั่นในทางที่ถูก
• สีลธนัง: ทรัพย์คือการรักษาศีล
• หิริธนัง: ทรัพย์คือความละอายต่อบาป
• โอตตัปปธนัง: ทรัพย์คือความเกรงกลัวต่อผลของบาป
• สุตธนัง: ทรัพย์คือการศึกษาเล่าเรียน
• จาคธนัง: ทรัพย์คือการเสียสละแบ่งปัน
• ปัญญาธนัง: ทรัพย์คือปัญญาที่รู้แจ้ง

พระพุทธองค์สรุปว่า ผู้ใดไม่ว่าหญิงหรือชาย หากมีอริยทรัพย์ทั้ง 7 ประการนี้ ผู้นั้นชื่อว่าเป็นผู้มีความมั่งคั่งอย่างแท้จริงในโลก เป็นผู้ที่เทวดาและมนุษย์ไม่สามารถเอาชนะได้ ดังนั้น ผู้มีปัญญาควรหมั่นประกอบตนไว้ในศรัทธา ศีล และการเห็นธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เพื่อเป็นทรัพย์ที่ติดตามตัวไปได้ตลอดกาล