ทุติยสัตตกสูตร

ทุติยสัตตกสูตร (อปริหานิยธรรม 7 ประการ สำหรับภิกษุ) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงหลักธรรมเพื่อป้องกันความเสื่อมและส่งเสริมความเจริญงอกงามในการปฏิบัติธรรมของเหล่าภิกษุ โดยเปรียบเทียบกับหลักการบริหารบ้านเมืองของชาววัชชี ซึ่งหากภิกษุปฏิบัติได้ตามนี้ ย่อมเป็นเหตุให้เกิดความเจริญฝ่ายเดียว ไม่มีความเสื่อมถอย

หลักธรรมทั้ง 7 ประการที่ช่วยป้องกันความเสื่อม มีเนื้อหาสำคัญดังนี้:

• ไม่ยินดีในการงาน: ไม่จมอยู่กับการทำงานหรือภาระกิจจนลืมการปฏิบัติธรรม
• ไม่ยินดีในการคุย: ไม่มัวแต่เพลิดเพลินกับการพูดคุยในเรื่องไร้สาระ
• ไม่ยินดีในการนอน: ไม่หมกมุ่นกับการนอนหลับหรือความเกียจคร้าน
• ไม่ยินดีในการคลุกคลี: ไม่แสวงหาความบันเทิงจากการอยู่เป็นกลุ่มก้อนเพื่อความสนุกสนาน
• ไม่มีความปรารถนาลามก: ไม่ปล่อยให้ตนเองตกอยู่ภายใต้อำนาจของความต้องการที่เป็นอกุศล
• ไม่มีมิตรชั่ว: ไม่คบหาสมาคมกับบุคคลที่มีความประพฤติเสื่อมทราม
• ไม่หยุดพักกลางคัน: ไม่ละทิ้งความพยายามเพียงเพราะบรรลุคุณธรรมเพียงเล็กน้อย แต่ต้องมุ่งมั่นพัฒนาตนเองต่อไปจนกว่าจะถึงจุดหมายสูงสุด

พระพุทธองค์ทรงย้ำว่า ตราบใดที่ภิกษุยังคงรักษาหลักธรรมทั้ง 7 ประการนี้ไว้อย่างมั่นคง ภิกษุเหล่านั้นย่อมมีความหวังได้ถึงความเจริญงอกงามในธรรมวินัย ไม่มีความเสื่อม หลักธรรมนี้จึงถือเป็นแนวทางปฏิบัติสำคัญ เพื่อให้ชีวิตของบรรพชิตดำเนินไปอย่างถูกทิศทาง ปราศจากสิ่งรบกวนที่ขัดขวางความก้าวหน้าทางจิตวิญญาณ