อรักเขยยสูตร

ใน อรักเขยยสูตร พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมว่าด้วยเรื่องสิ่งที่พระตถาคตไม่มีความจำเป็นต้องปกปิดและเหตุผลที่พระองค์ทรงเป็นผู้ที่ไม่มีใครจะติเตียนได้ ซึ่งเป็นหลักประกันความบริสุทธิ์ของพระธรรมวินัย โดยพระองค์ทรงสรุปประเด็นสำคัญไว้ดังนี้

ประการแรกคือ 4 สิ่งที่พระตถาคตไม่มีความลับต้องปกปิด เนื่องจากพระองค์มีความบริสุทธิ์ทั้งทางกาย วาจา ใจ และการเลี้ยงชีพ พระองค์จึงไม่ต้องทรงกังวลหรือพยายามซ่อนเร้นความผิดใดๆ เพราะพระองค์ไม่มีมลทินในด้านเหล่านี้:

• ความประพฤติทางกายบริสุทธิ์
• ความประพฤติทางวาจาบริสุทธิ์
• ความประพฤติทางใจบริสุทธิ์
• การเลี้ยงชีพที่บริสุทธิ์

ประการที่สองคือ 3 เหตุผลที่พระตถาคตเป็นผู้ไม่มีใครติเตียนได้ พระพุทธองค์ทรงดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง ปราศจากความหวาดหวั่น เพราะทรงมีหลักฐานยืนยันในพระธรรมวินัยที่ปฏิบัติได้จริง ดังนี้:

• พระองค์ทรงแสดงธรรมไว้อย่างดีเยี่ยม จนไม่มีสมณะ พราหมณ์ หรือเทพเจ้าองค์ใดในโลกจะสามารถโต้แย้งได้ว่าพระธรรมไม่สมบูรณ์
• พระองค์ทรงแสดงหนทางสู่ความดับทุกข์ไว้อย่างชัดเจน ซึ่งเมื่อสาวกนำไปปฏิบัติแล้ว ย่อมสามารถบรรลุถึงความหลุดพ้นจากกิเลสด้วยปัญญาอันยิ่งได้จริง
• พระองค์มีเหล่าสาวกจำนวนมากที่บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ มีจิตหลุดพ้นจากกิเลสในปัจจุบันชาติ ซึ่งเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความสำเร็จในการสั่งสอนของพระองค์

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำถึง ความโปร่งใสและหลักฐานเชิงประจักษ์ ในพระพุทธศาสนา ว่าพระศาสดาไม่มีอะไรต้องปกปิดเพราะพระองค์ทรงบริสุทธิ์โดยสิ้นเชิง และความสำเร็จของพระองค์นั้นพิสูจน์ได้จากผลสัมฤทธิ์แห่งการปฏิบัติของเหล่าสาวก ซึ่งทำให้พระองค์ทรงดำรงอยู่ด้วยความมั่นใจ ปราศจากความหวาดกลัวต่อการคัดค้านจากผู้ใดในโลก