ภริยาสูตร

ภริยาสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมโปรดนางสุชาดา สะใภ้ของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ผู้ซึ่งมีกิริยาอาการแข็งกระด้างและไม่เคารพต่อผู้อื่นในครอบครัว โดยพระองค์ทรงจำแนกประเภทของภรรยาไว้ 7 ประเภท เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจและชี้แนวทางในการปฏิบัติตนในชีวิตคู่ให้มีความสุขและมีความเจริญ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบภรรยาทั้ง 7 ประเภทไว้ดังนี้:

• ภรรยาเสมือนเพชฌฆาต: จิตใจเต็มไปด้วยความเกลียดชัง ไม่มีความเมตตา ดูหมิ่นสามี และจ้องทำร้าย
• ภรรยาเสมือนโจร: จ้องจะยักยอกและเบียดบังทรัพย์สินที่สามีหามาได้ด้วยความยากลำบาก
• ภรรยาเสมือนนาย: เกียจคร้าน เอาแต่กิน วาจาหยาบคาย และชอบข่มขี่สามี
• ภรรยาเสมือนแม่: มีความรักใคร่เอ็นดู คอยดูแลห่วงใยและรักษาทรัพย์สินของสามีเสมอแม่รักลูก
• ภรรยาเสมือนน้องสาว: มีความเคารพยำเกรงสามีเสมอพี่ชาย และเป็นผู้ที่มีความอ่อนน้อมถ่อมตน
• ภรรยาเสมือนเพื่อน: มีความยินดีที่ได้พบกันเสมอ เป็นกัลยาณมิตร มีศีลธรรมและซื่อสัตย์
• ภรรยาเสมือนคนรับใช้: มีความอดทน ไม่โกรธเคืองแม้จะถูกตำหนิ ยอมทำตามคำสั่งด้วยความนอบน้อมและไม่มีจิตพยาบาท

พระพุทธเจ้าทรงสรุปว่า ภรรยา 3 ประเภทแรก (เพชฌฆาต, โจร, นาย) เป็นผู้ที่มีจิตใจหยาบช้า ขาดศีลธรรม เมื่อละโลกไปย่อมไปสู่ทุคติ ส่วนภรรยา 4 ประเภทหลัง (แม่, น้องสาว, เพื่อน, คนรับใช้) เป็นผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลธรรมและมีความอ่อนน้อม ย่อมนำพาตนไปสู่สุคติ หลังจากได้สดับพระธรรมเทศนานี้ นางสุชาดาเกิดความเลื่อมใสและตั้งจิตอธิษฐานที่จะปฏิบัติตนเป็นภรรยาเสมือนคนรับใช้ เพื่อสร้างความสงบสุขให้เกิดขึ้นในครอบครัวต่อไป