Adhikaraṇasamathasutta

อธิกรณสมถสูตร

Settlement of Disciplinary Issues

ข้อมูล อธิกรณสมถสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 23
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรอธิกรณสมถสูตร →

สรุปเนื้อหา อธิกรณสมถสูตร

อธิกรณสมถสูตร (สูตรว่าด้วยวิธีระงับอธิกรณ์) เป็นหลักธรรมสำคัญในพระวินัยปิฎกที่พระพุทธองค์ทรงวางรากฐานไว้เพื่อใช้เป็นแนวทางในการยุติข้อพิพาทหรือความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นภายในสังฆมณฑล เพื่อรักษาความสามัคคีและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของคณะสงฆ์ โดยพระองค์ได้ทรงกำหนด “อธิกรณสมถะ 7” ซึ่งเป็นหลักการระงับอธิกรณ์ที่เป็นระบบและยุติธรรม ดังนี้

  • สัมมุขาวินัย: การระงับด้วยการพร้อมหน้า คือการให้คู่กรณีมาเผชิญหน้ากันเพื่อพิจารณาความจริง
  • สติวินัย: การระงับด้วยการให้สติแก่ผู้ที่มีศีลบริสุทธิ์เพื่อยืนยันความบริสุทธิ์ของตน
  • อมูฬหวินัย: การระงับด้วยการให้สติแก่ผู้ที่มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์แล้วในกรณีที่เคยวิกลจริต
  • ปฏิญญาตกรณะ: การระงับตามที่จำเลยรับสารภาพ
  • เยภุยยสิกา: การระงับด้วยการถือเสียงข้างมากเป็นประมาณ
  • ตัสสปาปิยสิกา: การระงับด้วยการลงโทษผู้ที่ทำผิดซ้ำซากหรือกระด้างกระเดื่อง
  • ติณวัตถารวินัย: การระงับด้วยการประนีประนอมเสมือนการกลบไว้ด้วยหญ้า เพื่อยุติความขัดแย้งเล็กน้อยไม่ให้ขยายวงกว้าง

หลักการทั้ง 7 ประการนี้สะท้อนถึงการบริหารจัดการความขัดแย้งที่เน้น ความเป็นธรรม ความโปร่งใส และการสร้างความปรองดอง โดยไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการลงโทษ แต่เน้นที่การค้นหาความจริงและการรักษาความสงบสุขของส่วนรวมเป็นสำคัญ การปฏิบัติตามอธิกรณสมถะเหล่านี้จึงเปรียบเสมือนเครื่องมือหลักที่ทำให้สังฆมณฑลดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและเป็นปึกแผ่นสืบไปตามเจตนารมณ์ของพระพุทธศาสนา

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอธิกรณสมถสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka