อรหาสูตร

ใน อรหาสูตร (An 7.92) พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมถึงหนทางสู่การเป็น พระอรหันต์ ผู้ไกลจากกิเลสโดยสิ้นเชิง โดยพระองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการจะบรรลุเป็นพระอรหันต์ได้นั้น ต้องอาศัยการกำจัดหรือการหลุดพ้นจากธรรมอันเป็นอกุศล 7 ประการอย่างหมดสิ้นและไม่มีเหลือ (Impeccably remote) ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิบัติเพื่อบรรลุวิมุตติธรรม

ธรรม 7 ประการที่ต้องละให้ขาดเพื่อเข้าถึงความเป็นพระอรหันต์ ได้แก่:

• สักกายทิฏฐิ: ความเห็นว่าเป็นตัวตน ความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5
• วิจิกิจฉา: ความลังเลสงสัยในหนทางปฏิบัติหรือในพระรัตนตรัย
• สีลัพพตปรามาส: ความยึดมั่นในศีลพรตด้วยความเข้าใจผิดว่าเพียงแค่การกระทำตามพิธีกรรมจะทำให้บริสุทธิ์ได้
• กามราคะ/โลภะ: ความอยากได้ ความติดใจในกามคุณ
• โทสะ: ความโกรธ ความขัดเคืองใจ
• โมหะ: ความหลง ความไม่รู้ตามความเป็นจริง
• มานะ: ความถือตัว ความสำคัญตนว่าเหนือกว่าหรือเท่าเทียมผู้อื่น

เนื้อหาในพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงสภาวะจิตของผู้เป็น พระอรหันต์ ว่าไม่ใช่เพียงการละความชั่วในระดับผิวเผิน แต่เป็นการถอนรากถอนโคนอนุสัยกิเลสทั้ง 7 ประการนี้อย่างเด็ดขาด เมื่อจิตหลุดพ้นจากเครื่องร้อยรัดเหล่านี้แล้ว ย่อมเป็นผู้ที่ห่างไกลจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวงอย่างแท้จริง การเข้าถึงสภาวะนี้คือเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา ที่ผู้ปฏิบัติพึงมุ่งหวังเพื่อความพ้นทุกข์อย่างถาวร