สัมมาวัตตนสูตร

สัมมาวัตตนสูตร (AN 8.90) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงวางระเบียบปฏิบัติสำหรับภิกษุผู้ต้องอาบัติหนัก (อาบัติสังฆาทิเสส) ซึ่งได้รับการลงโทษตามพระวินัยแล้ว ภิกษุรูปนั้นจำเป็นต้องสำรวมและปฏิบัติตนตามระเบียบ 8 ประการ เพื่อเป็นการขัดเกลาตนเองและรักษาความบริสุทธิ์ของพระธรรมวินัย โดยมีข้อห้ามสำคัญดังนี้:

• การทำสังฆกรรมและบริวาร: ห้ามอุปสมบทให้ผู้อื่น (ไม่ให้บวชใคร) ห้ามรับเป็นอาจารย์ผู้ให้ที่พึ่ง (นิสสยทาน) และห้ามมีสามเณรไว้คอยรับใช้
• การสอนภิกษุณี: ห้ามยินยอมรับการแต่งตั้งเป็นผู้สอนภิกษุณี และหากได้รับการแต่งตั้งก็ห้ามทำหน้าที่สั่งสอนนั้น
• สถานะทางสงฆ์: ห้ามยินยอมรับการแต่งตั้งในตำแหน่งใดๆ ของสงฆ์ และห้ามทำหน้าที่ในตำแหน่งที่ต้องใช้ความอาวุโส
• การพิจารณาอธิกรณ์: ห้ามเข้าไปมีส่วนร่วมในการตัดสินหรือระงับอาบัติให้แก่ภิกษุอื่นที่ต้องอาบัติประเภทเดียวกันกับที่ตนเองได้กระทำไว้

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำถึง ความละอาย และ ความรับผิดชอบ ของผู้ที่พลาดพลั้งในทางพระวินัย การวางข้อจำกัดเหล่านี้ไม่ใช่การตัดขาดจากพระศาสนา แต่เป็นการจัดระเบียบให้ภิกษุผู้มีมลทินได้ตระหนักถึงสถานะของตน เพื่อให้เกิดความสำรวมระวังและตั้งใจปฏิบัติธรรมเพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์อีกครั้งตามกระบวนการของพระวินัยปิฎก