นิสสยสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าเรื่อง "ผู้มีความสนับสนุน" (Supported) โดยอธิบายถึงคุณธรรมที่เป็นฐานรากให้ภิกษุสามารถละอกุศลและเจริญกุศลได้อย่างมั่นคง ซึ่งประกอบด้วย 5 ประการหลักที่เปรียบเสมือนเครื่องค้ำจุนจิตใจ ดังนี้:

• ศรัทธา: ความเชื่อมั่นในทางที่ถูกต้อง
• หิริ: ความละอายต่อบาป
• โอตตัปปะ: ความเกรงกลัวต่อผลของบาป
• วิริยะ: ความเพียรพยายาม
• ปัญญา: ความรู้แจ้งเห็นจริง

พระพุทธองค์ทรงย้ำว่า การละอกุศลจะสำเร็จอย่างเด็ดขาดก็ต่อเมื่อบุคคลใช้ "ปัญญาอันประเสริฐ" เข้าไปรู้แจ้งเห็นจริงในสภาวะนั้นๆ จนอกุศลธรรมถูกกำจัดออกไปอย่างสิ้นเชิงจากใจ นอกจากเครื่องสนับสนุนทั้ง 5 ประการแล้ว ผู้ปฏิบัติยังต้องอาศัยหลักการ "การพิจารณาไตร่ตรอง" (Appraisal) เพื่อดำเนินชีวิตผ่านแนวทาง 4 ประการ ได้แก่ การใช้สอยสิ่งต่างๆ อย่างเหมาะสม, การอดทนต่อสิ่งที่ควรอดทน, การหลีกเลี่ยงจากสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง และการกำจัดสิ่งที่เป็นโทษทิ้งไปอย่างเด็ดขาด

โดยสรุป การเป็นภิกษุผู้มีความสนับสนุนหมายถึงผู้ที่มี ความมั่นคงทางธรรม ในตนเอง ทั้งในเชิงความรู้สึกผิดชอบชั่วดีและความเพียร โดยมีปัญญาเป็นเครื่องมือตัดสินใจ เพื่อให้ชีวิตดำเนินไปบนเส้นทางของการขัดเกลาตนเองอย่างเป็นระบบและยั่งยืนตามหลักสติปัญญาทางพุทธศาสนา