คติสูตร (Aṅguttara Nikāya 9.68) เป็นพระสูตรที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย เพื่อชี้ให้เห็นถึง คติ หรือหนทางไปสู่ภพภูมิหลังการตายของสัตว์ทั้งหลาย ซึ่งมีอยู่ทั้งหมด 5 ประการ โดยพระองค์ทรงเน้นย้ำถึงวิธีการปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้นจากวัฏสงสารหรือการเวียนว่ายตายเกิดในคติเหล่านั้น
พระพุทธองค์ทรงจำแนก คติ 5 อันเป็นที่ไปของสัตว์โลกไว้ดังนี้:
- นรก (Niraya): ภูมิแห่งความทุกข์ทรมาน
- กำเนิดเดรัจฉาน (Tiracchānayoni): ภูมิของสัตว์เดรัจฉาน
- เปรตวิสัย (Pettivisayo): ภูมิของเปรต
- มนุษย์ (Manussā): ภูมิของมนุษย์
- เทวดา (Devā): ภูมิของทวยเทพ
พระพุทธองค์ทรงสอนว่า การที่จะก้าวล่วงหรือละทิ้งการเวียนว่ายตายเกิดในคติทั้ง 5 นี้ได้นั้น ไม่ใช่เรื่องของโชคชะตา แต่เป็นเรื่องของการเจริญธรรมปฏิบัติอย่างถูกต้อง พระองค์ทรงชี้ทางออกว่า ผู้ที่ปรารถนาจะพ้นจากคติเหล่านี้ ต้องหมั่นบำเพ็ญภาวนาใน สติปัฏฐาน 4 คือการตั้งสติกำหนดรู้กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อให้เกิดความรู้แจ้งในสภาวะธรรมตามความเป็นจริง การเจริญสติปัฏฐานจึงถือเป็นหัวใจสำคัญที่นำไปสู่การขัดเกลากิเลสและนำไปสู่ความหลุดพ้นจากวัฏสงสารในที่สุด
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
แสดงความคิดเห็น
แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับคติสูตร