อาหุเนยยสูตร

อาหุเนยยสูตร (อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงถึงบุคคลผู้เป็น “เนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก” ซึ่งเป็นผู้ที่ควรแก่การรับทักษิณาทาน การต้อนรับ การบูชา และการกราบไหว้ด้วยความเคารพ โดยผู้ที่ทำบุญกับบุคคลกลุ่มนี้จะได้รับผลานิสงส์มหาศาล เนื่องจากท่านเหล่านี้เป็นผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบและบรรลุธรรมในระดับต่างๆ ตามลำดับขั้นของการหลุดพ้น

บุคคล 10 จำพวกที่ควรแก่การบูชา (อาหุเนยยบุคคล) ประกอบด้วยลำดับขั้นของพระอริยบุคคล ดังนี้:

• พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง
• พระปัจเจกพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เฉพาะตน
• พระอรหันต์ผู้หลุดพ้นทั้งสองส่วน: (เจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ)
• พระอรหันต์ผู้หลุดพ้นด้วยปัญญา: (ปัญญาวิมุตติ)
• พระอนาคามีผู้ทำให้แจ้งซึ่งสัจจะ: (กายสักขี)
• พระอนาคามีผู้บรรลุธรรมด้วยทิฐิ: (ทิฏฐัปปัตตะ)
• พระอนาคามีผู้หลุดพ้นด้วยศรัทธา: (สัทธาวิมุตตะ)
• พระโสดาบันผู้แล่นไปตามศรัทธา: (สัทธานุสารี)
• พระโสดาบันผู้แล่นไปตามธรรม: (ธรรมานุสารี)
• กัลยาณปุถุชน: (โคตรภูบุคคล) ผู้เป็นลำดับสุดท้ายที่จัดอยู่ในกลุ่มเนื้อนาบุญนี้

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า บุคคลผู้มีศีล มีธรรม และก้าวเข้าสู่กระแสแห่งการหลุดพ้น คือบุคคลที่ควรค่าแก่การยกย่องและอุปถัมภ์ การทำบุญกับบุคคลเหล่านี้เปรียบเสมือนการหว่านพืชลงในนาที่อุดมสมบูรณ์ ซึ่งย่อมให้ผลผลิตคือบุญกุศลที่งอกงามและเป็นที่พึ่งทางใจแก่ผู้ให้ทาน ทั้งยังเป็นการสนับสนุนผู้ที่อุทิศตนเพื่อความหลุดพ้นจากทุกข์ ให้สามารถดำรงตนและสืบทอดคำสอนอันเป็นทางดับทุกข์สู่มวลมนุษยชาติได้ต่อไป