ปฐมอธัมมสูตร

พระสูตรนี้ชื่อว่า ปฐมอธัมมสูตร (Bad Principles - 1st) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอังคุตตรนิกาย โดยพระพุทธองค์ทรงสอนให้ภิกษุและพุทธศาสนิกชนรู้จักแยกแยะระหว่าง ธรรมที่เป็นฝ่ายผิด (อกุศลธรรม) ซึ่งนำไปสู่ผลที่ไม่ดี และ ธรรมที่เป็นฝ่ายถูก (กุศลธรรม) ซึ่งนำไปสู่ผลที่ดี เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตและปฏิบัติธรรมได้อย่างถูกต้องตามทำนองคลองธรรม

หัวใจสำคัญของพระสูตรคือการจำแนกมรรคองค์ 8 ที่เพิ่มด้วย ญาณ (ความรู้ชอบ) และ วิมุตติ (ความหลุดพ้นชอบ) รวมเป็น 10 ประการ ดังนี้:

• ธรรมที่เป็นฝ่ายผิด (Bad Principles): ได้แก่ มิจฉาทิฏฐิ, มิจฉาสังกัปปะ, มิจฉาวาจา, มิจฉากัมมันตะ, มิจฉาอาชีวะ, มิจฉาวายามะ, มิจฉาสติ, มิจฉาสมาธิ, มิจฉาญาณ และมิจฉาวิมุตติ ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เป็นทุกข์และโทษภัย
• ธรรมที่เป็นฝ่ายถูก (Good Principles): ได้แก่ สัมมาทิฏฐิ, สัมมาสังกัปปะ, สัมมาวาจา, สัมมากัมมันตะ, สัมมาอาชีวะ, สัมมาวายามะ, สัมมาสติ, สัมมาสมาธิ, สัมมาญาณ และสัมมาวิมุตติ ซึ่งเป็นหนทางที่นำไปสู่ความเจริญและผลลัพธ์ที่เป็นสุข

พระพุทธองค์ทรงสรุปคำสอนว่า เมื่อเข้าใจถึงความแตกต่างระหว่างหลักธรรมทั้งสองฝ่ายนี้แล้ว ผู้ปฏิบัติควรตั้งใจ ละเว้น หลักการที่นำไปสู่ผลเสีย และ น้อมนำ หลักการที่เป็นฝ่ายดีมาใช้ในการดำเนินชีวิต เพื่อให้เกิดความก้าวหน้าในทางธรรมอย่างแท้จริง การสรุปนี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้พิจารณาตนเองอยู่เสมอว่ากำลังดำเนินอยู่ในทางที่ถูกหรือทางที่ผิด เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายคือความหลุดพ้นจากทุกข์อย่างยั่งยืน