เสวิตัพพสูตร

เสวิตัพพสูตร (อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงประทานคำแนะนำเกี่ยวกับการเลือกคบหาบุคคล โดยทรงแบ่งประเภทบุคคลที่ควรคบและไม่ควรคบผ่านหลักธรรมเรื่อง มิจฉัตตะ และ สัมมัตตะ ซึ่งเป็นการนำหลักมรรคมีองค์ 8 มาขยายความให้ครอบคลุมถึงการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง

พระพุทธองค์ทรงสอนให้หลีกเลี่ยงการคบหากับบุคคลที่มีลักษณะเป็น มิจฉัตตะ 10 ประการ ซึ่งเปรียบเสมือนบุคคลที่มีแนวทางดำเนินชีวิตที่ผิดพลาด นำไปสู่ความเสื่อมและอกุศลธรรม ได้แก่:

• มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด)
• มิจฉาสังกัปปะ (ความดำริผิด)
• มิจฉาวาจา (เจรจาผิด)
• มิจฉากัมมันตะ (กระทำผิด)
• มิจฉาอาชีวะ (เลี้ยงชีพผิด)
• มิจฉาวายามะ (พยายามผิด)
• มิจฉาสติ (ระลึกผิด)
• มิจฉาสมาธิ (ตั้งมั่นผิด)
• มิจฉาญาณะ (รู้แจ้งผิด)
• มิจฉาวิมุตติ (หลุดพ้นผิด)

ในทางตรงกันข้าม พระพุทธองค์ทรงสนับสนุนให้คบหากับบุคคลที่มีลักษณะเป็น สัมมัตตะ 10 ประการ ซึ่งเป็นบุคคลที่มีแนวทางดำเนินชีวิตที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม อันประกอบด้วย สัมมาทิฏฐิ จนถึง สัมมาวิมุตติ การคบหากับผู้ที่มีคุณธรรมเหล่านี้จะช่วยเกื้อหนุนให้เราได้รับอิทธิพลเชิงบวก ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาทางสติปัญญาและยกระดับจิตใจให้สูงขึ้น

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำว่า "กัลยาณมิตร" คือปัจจัยสำคัญในการเดินทางบนเส้นทางแห่งความพ้นทุกข์ การเลือกคบคนจึงมิใช่เรื่องของการตัดสินคน แต่เป็นการเลือกสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม เพื่อให้เราสามารถรักษาศีล สมาธิ และปัญญา ให้เจริญงอกงามตามวิถีแห่งอริยมรรคได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน