Mortifying
ตปนียสูตร (สูตรว่าด้วยสิ่งที่ทำให้เร่าร้อน) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงหลักธรรมเพื่อจำแนกพฤติกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตให้มีความแตกต่างกันในด้านความสงบและความเดือดร้อน โดยทรงแบ่งหลักปฏิบัติออกเป็นสองประการหลัก ได้แก่ หลักธรรมที่ทำให้เร่าร้อน (ตปนียธรรม) และ หลักธรรมที่ไม่ทำให้เร่าร้อน (อตปนียธรรม) เพื่อเป็นแนวทางให้พุทธศาสนิกชนนำไปใช้ขัดเกลาตนเองและดำเนินชีวิตในทางที่ถูกต้อง
หลักธรรมที่ทำให้เกิดความเดือดร้อนทางใจหรือส่งผลเสียต่ออนาคต (ตปนียธรรม) คือการประกอบอกุศลกรรมบถ 10 ประการ ซึ่งเป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง ดังนี้:
ในทางตรงกันข้าม พระพุทธองค์ทรงสอนให้ยึดถือ หลักธรรมที่ไม่ทำให้เร่าร้อน (อตปนียธรรม) ซึ่งเป็นหนทางสู่ความสงบเย็นและชีวิตที่เจริญรุ่งเรือง โดยการละเว้นจากพฤติกรรมอกุศลทั้ง 10 ประการข้างต้น ได้แก่ การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ การไม่ถือเอาของที่ผู้อื่นไม่ได้ให้ การไม่ประพฤติผิดในกาม การพูดแต่คำสัตย์จริงและวาจาที่เป็นประโยชน์ การมีจิตใจที่ไม่โลภ ไม่พยาบาท และการมีความเห็นที่ถูกต้อง (สัมมาทิฏฐิ)
โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำว่า การกระทำของมนุษย์เป็นตัวกำหนดสภาวะจิตใจ หากประกอบด้วยอกุศลกรรมย่อมนำมาซึ่งความเร่าร้อนทั้งในปัจจุบันและอนาคต แต่หากรู้จักละเว้นชั่วและบำเพ็ญความดีตามมรรควิธีที่ถูกต้อง ย่อมนำไปสู่ความโปร่งใจและบรรลุถึงความสุขที่แท้จริงได้ ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการตรวจสอบพฤติกรรมตนเองในชีวิตประจำวันเพื่อความผาสุกทางจิตวิญญาณ
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →