อนุสสริตัพพสูตร

อนุสสริตัพพสูตร (ว่าด้วยธรรมที่ควรระลึกถึง) เป็นพระสูตรในหมวดอังคุตตรนิกาย ที่พระพุทธองค์ทรงสอนหลักการปฏิบัติเพื่อการตระหนักรู้ถึงสภาวะที่ควรและไม่ควรจดจำหรือน้อมนำมาใส่ใจในชีวิตประจำวัน โดยแบ่งแยกวิถีทางออกเป็นสองประการหลัก เพื่อให้พุทธศาสนิกชนสามารถแยกแยะกุศลและอกุศลได้อย่างชัดเจน

พระองค์ทรงชี้ให้เห็นว่าสิ่งที่ "ไม่ควรระลึกถึง" (อนนุสสริตัพพธรรม) คือบรรดาอกุศลกรรมบททั้งหลาย ซึ่งเป็นรากเหง้าของความเสื่อมและการเบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ประกอบด้วย:

• การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ และการประพฤติผิดในกาม
• การพูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ และพูดเพ้อเจ้อ
• ความโลภเพ่งเล็ง ความพยาบาทปองร้าย และความเห็นผิด

ในทางตรงกันข้าม พระองค์ทรงชี้ให้เห็นสิ่งที่ "ควรระลึกถึง" (อนุสสริตัพพธรรม) ซึ่งเป็นกุศลธรรมอันเป็นหนทางแห่งความเจริญและเป็นไปเพื่อความหลุดพ้น ได้แก่:

• การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ การไม่ถือเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้ และการสำรวมในกาม
• การพูดแต่คำสัตย์ คำสมานสามัคคี คำสุภาพ และคำที่มีสาระ
• ความไม่โลภ ความไม่พยาบาท และความเห็นชอบตามความเป็นจริง

สรุปใจความสำคัญ ของพระสูตรนี้คือการสร้าง สติ ให้รู้เท่าทันสภาพจิตของตนเอง การหมั่นพิจารณาและละเว้นจากอกุศลธรรมโดยเด็ดขาด พร้อมทั้งน้อมนำเอาสุจริตธรรมเข้าสู่ใจอยู่เป็นนิจ จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยคุ้มครองบุคคลให้ดำเนินชีวิตอยู่บนเส้นทางที่ถูกต้องและเป็นไปเพื่อความบริสุทธิ์ของจิตใจอย่างแท้จริง