นันทิยวัตถุ

เรื่องนายนันทิยะ เป็นพระธรรมเทศนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภนายนันทิยะ บุตรแห่งตระกูลผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธาในกรุงพาราณสี ผู้ได้อุทิศตนบำรุงพระพุทธศาสนาและภิกษุสงฆ์อย่างสม่ำเสมอ นายนันทิยะได้สร้างศาลา 4 มุขถวายแก่สงฆ์ในป่าอิสิปตนะมฤคทายวัน ด้วยอานิสงส์แห่งการทำบุญใหญ่นี้ ทิพยสมบัติคือปราสาททิพย์สำเร็จด้วยรัตนะ 7 ประการ จึงบังเกิดขึ้นรอต้อนรับเขาในเทวโลกชั้นดาวดึงส์ทันทีที่เขายังมีชีวิตอยู่ แม้แต่พระมหาโมคคัลลานเถระได้มีโอกาสไปเห็นวิมานดังกล่าว และนางอัปสรต่างแสดงความร้อนใจที่ยังไม่พบนายนันทิยะ พระศาสจึงทรงนำเรื่องนี้มาตรัสแสดงแก่พระเถระ

จากเหตุการณ์ดังกล่าว พระศาสดาจึงทรงแสดงพระธรรมเทศนาเปรียบเทียบว่า บุญที่บุคคลทำไว้ ย่อมต้อนรับผู้ทำบุญที่ละจากโลกนี้ไปสู่โลกหน้า ดุจดังญาติมิตรที่ยินดีต้อนรับบุคคลผู้เป็นที่รักซึ่งกลับมาบ้านโดยสวัสดี โดยมีหลักคำสอนและหมวดหมู่สำคัญ ดังนี้

• อานิสงส์แห่งการทำบุญ: การสร้างทานและการบำรุงพระพุทธศาสนาส่งผลให้เกิดทิพยสมบัติทันทีในเทวโลก
• การต้อนรับของบุญ: บุญกุศลเปรียบเสมือนญาติและมิตรที่คอยต้อนรับผู้ทำความดีด้วยเครื่องบรรณาการอันเป็นทิพย์ คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ และความเป็นอธิบดี ตลอดจนรูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะอันเป็นทิพย์
• ผลลัพธ์จากการฟังธรรม: ในกาลจบเทศนา ชนเป็นอันมากได้บรรลุดวงตาเห็นธรรมและอริยผล มีโสดาปัตติผลเป็นต้น