อานันทสูตร

อานันทสูตร สังยุตตนิกาย SN 8.4 เป็นพระสูตรที่กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระอานนท์และพระวังคีสะออกบิณฑบาตในกรุงสาวัตถี และในระหว่างนั้นเอง พระวังคีสะเกิดความกระสันกำหนัดขึ้นในใจ ท่านจึงกล่าวคาถาขอให้พระอานนท์ช่วยชี้แนะวิธีดับราคะให้.

พระอานนท์ตอบพระวังคีสะว่า จิตของท่านเร่าร้อนเพราะสัญญาที่วิปลาส (การรับรู้ที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง) ท่านควรงดเว้นจากอารมณ์ที่สวยงามที่ยั่วยุราคะ. พระอานนท์แนะนำให้พระวังคีสะพิจารณาสังขารทั้งหลายว่าเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และไม่ใช่ตัวตน (อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา).

นอกจากนี้ พระอานนท์ยังได้สอนให้พระวังคีสะดับราคะอันแรงกล้า ไม่ปล่อยให้ราคะเผาผลาญอยู่บ่อย ๆ ด้วยการเจริญอสุภกรรมฐาน (การพิจารณาสิ่งไม่งาม) ให้มีจิตตั้งมั่นเป็นหนึ่ง. ให้มีสติระลึกรู้ในกาย (กายคตาสติ) และเจริญความหน่าย (นิพพิทา) ในสิ่งทั้งปวง. สุดท้าย พระอานนท์ยังแนะนำให้เจริญความไม่มีนิมิต และถอนมานานุสัย (ความถือตัว) เสีย เพราะเมื่อเข้าใจและละความถือตัวได้ จิตก็จะสงบระงับและพ้นจากทุกข์.