ปายาสิวิมาน ปรากฏในขุททกนิกาย วิมานวัตถุ (vv 74) เป็นเรื่องราวที่ต่อเนื่องจากพระไตรปิฎกส่วนปายาสิราชัญญสูตร กล่าวถึงผลบุญที่เกิดขึ้นกับ พระเจ้าปายาสิ ผู้ซึ่งในอดีตเคยมีความเห็นผิดอย่างรุนแรงว่า "โลกหน้าไม่มี โอปปาติกสัตว์ไม่มี และผลวิบากแห่งกรรมดีกรรมชั่วไม่มี" แต่ภายหลังได้รับการสั่งสอนจาก พระกุมารกัสสปเถระ จนกลับมามีสัมมาทิฐิและตั้งอยู่ในบุญกุศล

เมื่อพระเจ้าปายาสิเสด็จสวรรคตด้วยผลบุญที่พระองค์ได้ทำทานและรักษาศีลในภายหลัง จึงได้ไปอุบัติเป็น เทพบุตร ผู้มีศักดิ์ใหญ่ในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา มีวิมานอันวิจิตรตระการตา ในพระสูตรนี้ได้พรรณนาถึงความสวยงามของวิมาน ดังนี้:

  • ความวิจิตรของวิมาน: วิมานของปายาสิเทพบุตรมีความสว่างไสว รุ่งเรือง ประดับประดาด้วยแก้วมณีและทองคำ มีความงดงามเกินกว่าที่มนุษย์จะจินตนาการได้
  • รัศมีกาย: เทพบุตรปรากฏกายด้วยรัศมีที่ส่องสว่างไปทั่วทิศ ทั้งยังแวดล้อมไปด้วยหมู่เทพอัปสรที่คอยปรนนิบัติบำรุงด้วยความสุขในทิพยสมบัติ
  • ผลแห่งทาน: แม้ในอดีตจะเคยเป็นผู้ไม่เชื่อในโลกหน้า แต่เมื่อได้เปลี่ยนความเห็นและหันมาทำทานอย่างสม่ำเสมอ ผลแห่งทานนั้นก็ได้ส่งผลให้พระองค์ได้รับความสุขในภพภูมิที่สูงส่ง

บทสรุปของ ปายาสิวิมาน นี้เป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นถึงความสำคัญของ สัมมาทิฐิ หรือความเห็นที่ถูกต้องว่าโลกหน้ามีจริงและกรรมมีผลจริง การเปลี่ยนความเชื่อจากมิจฉาทิฐิมาเป็นสัมมาทิฐิและการทำความดี ไม่ว่าจะเป็นทานหรือศีล ย่อมส่งผลให้ผู้ปฏิบัติได้รับความสุขสบายในกาลต่อมา และยังเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าบุคคลที่เคยหลงผิดก็สามารถแก้ไขตนเองให้บรรลุถึงความเจริญในสังสารวัฏได้ หากมีปัญญาพิจารณาตามความเป็นจริง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-03