อัสสุสูตร

อัสสุสูตร (SN 15.3) ในสังยุตตนิกาย นิทานวรรค เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้กรุงสาวัตถี เพื่อให้ภิกษุทั้งหลายได้พิจารณาถึงความทุกข์อันเกิดจากการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอันยาวนานและหาเบื้องต้นเบื้องปลายมิได้.

พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบปริมาณน้ำตาที่สัตว์ทั้งหลายได้หลั่งไหลออกมาตลอดการท่องเที่ยวไปในสังสารวัฏ ด้วยความโศกเศร้า คร่ำครวญ ร้องไห้ เพราะประสบสิ่งที่ไม่พอใจและพลัดพรากจากสิ่งที่รักใคร่ กับน้ำในมหาสมุทรทั้งสี่. พระองค์ทรงย้ำว่า น้ำตาที่หลั่งออกมานั้นมีปริมาณมากกว่าน้ำในมหาสมุทรทั้งสี่เสียอีก.

ตัวอย่างของความโศกเศร้าที่ทรงยกมากล่าวถึง ได้แก่ การประสบความตายของมารดา บิดา พี่ชาย น้องชาย พี่สาว น้องสาว บุตร ธิดา รวมถึงความเสื่อมแห่งญาติ ความเสื่อมแห่งโภคะ และความเสื่อมเพราะโรค. ความทุกข์เหล่านี้ล้วนทำให้เกิดน้ำตามากมายตลอดเวลาอันยาวนานในสังสารวัฏที่กำหนดเบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้.

จุดประสงค์หลักของการแสดงอัสสุสูตรนี้ คือเพื่อให้ภิกษุทั้งหลาย (และพุทธศาสนิกชน) เกิดความเบื่อหน่ายในสังขารทั้งปวง คลายความกำหนัดยินดี และมุ่งสู่ความหลุดพ้นจากวัฏสงสาร เพื่อยุติความทุกข์อันยาวนานนี้.