อังกุรเปตวัตถุ

อังกุรเปตวัตถุ (ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 26) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงผลแห่งบุญและการทำทานที่แตกต่างกันตามเนื้อนาบุญ โดยมีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับอังกุรเทพบุตร ซึ่งในอดีตชาติเคยเป็นมหาเศรษฐีผู้ใจบุญ ได้พบกับพระอนุรุทธเถระและได้สอบถามถึงสาเหตุที่ตนมีรัศมีและทิพยสมบัติในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ไม่โดดเด่นเท่ากับเทพบุตรองค์อื่น แม้ว่าตนจะได้ชื่อว่าเป็นผู้ให้ทานมาอย่างมหาศาลตลอดระยะเวลานาน

พระอนุรุทธเถระได้วิสัชนาถึงเหตุแห่งความแตกต่างของผลบุญ โดยเปรียบเทียบการให้ทานเหมือนกับการหว่านพืชลงในนาที่มีคุณภาพต่างกัน โดยมีใจความสำคัญดังนี้:

• ความประณีตของเนื้อนาบุญ: ทานที่ให้แก่ผู้มีศีลบริสุทธิ์หรือผู้ปฏิบัติธรรมย่อมมีผลมากกว่าทานที่ให้แก่ผู้ทุศีลหรือคนทั่วไป
• คุณภาพของทักขิไณยบุคคล: การถวายทานแด่พระอริยบุคคลผู้เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม ย่อมส่งผลให้ได้รับอานิสงส์มหาศาลมากกว่าการให้ทานแก่ปุถุชนทั่วไปอย่างเทียบกันไม่ได้
• เจตนาและการกระทำ: อังกุรเทพบุตรแม้จะให้ทานมากแต่ไม่ได้ให้แก่ท่านผู้ทรงศีลบริสุทธิ์ ในขณะที่เทพบุตรอีกองค์หนึ่ง (อินทกเทพบุตร) ให้ทานน้อยกว่าแต่ถวายแก่พระอริยบุคคล จึงทำให้ผลบุญนั้นส่งผลให้มีรัศมีและความรุ่งเรืองที่เหนือกว่า

บทสรุปของพระสูตรนี้สอนให้พุทธศาสนิกชนตระหนักว่า "การให้" ไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณของสิ่งของที่ให้เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ ความบริสุทธิ์ของผู้ให้ และ ความประณีตสูงส่งของผู้รับ เป็นสำคัญ พระสูตรนี้จึงเป็นหลักธรรมที่ชี้ให้เห็นถึงความละเอียดอ่อนในการสั่งสมบุญกุศล เพื่อให้ได้รับอานิสงส์อันสูงสุดในภายภาคหน้าตามหลักกฎแห่งกรรมและศรัทธาในพระพุทธศาสนา