คูถขาทกเปตวัตถุ

สรุปคูถขาทกเปตวัตถุ แสดงเรื่องราวและวิบากกรรมของเปรตสองตนที่ต้องเสวยทุกข์อย่างแสนสาหัสด้วยการกินมูตรและคูถ (อุจจาระและปัสสาวะ) เป็นอาหาร ณ เวจจกุฏิ ในวัดแห่งหนึ่ง ซึ่งเหตุการณ์นี้ถูกพบเห็นและสอบถามโดย พระมหาโมคคัลลานเถระ ระหว่างที่ท่านตรวจดูสัตว์โลกด้วยญาณทัศนะ

• มูลเหตุแห่งกรรม: เกิดจากในอดีตมีภิกษุผู้เป็นเจ้าอาวาส (ภิกษุชีต้น) เกิดความริษยาและตระหนี่ ได้กล่าวโทษและด่าบริภาษพระภิกษุอาคันตุกะที่เดินทางมาพักอาศัย ฝ่ายกฏุมพี (คฤหัสถ์ผู้สร้างวัด) ซึ่งมีความเลื่อมใสในภิกษุชีต้นแต่เดิม ได้หลงเชื่อคำยุยงและร่วมด่าว่าพระภิกษุผู้มีศีลเหล่านั้นด้วย
• วิบากกรรมในเปตโลก: เมื่อบุคคลทั้งสองเสียชีวิตลง ภิกษุชีต้นผู้เป็นต้นเหตุได้ไปเกิดเป็นเปรตบริวาร ส่วนกฏุมพีผู้เป็นเจ้าของบ้านและร่วมด่าพระภิกษุ ได้ไปเกิดเป็นเปรตผู้มีศักดิ์สูงกว่า โดยยืนเหยียบอยู่บนศีรษะของเปรตภิกษุชีต้น ทั้งสองต้องทนกินอุจจาระและปัสสาวะที่มนุษย์ขับถ่ายลงในห้องน้ำเป็นอาหาร โดยเปรตภิกษุชีต้นต้องกินสิ่งปฏิกูลที่ถ่ายออกมาจากเปรตกฏุมพีอีกทอดหนึ่ง วนเวียนอยู่อย่างน่าสังเวช
• คำสอนหลักและบทสรุป: เมื่อพระมหาโมคคัลลานะนำเรื่องนี้มากราบทูล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงนำเหตุการณ์ดังกล่าวมาเป็น อัตถุปปัตติเหตุ (เรื่องแสดงที่มา) เพื่อทรงแสดงธรรมเตือนสติพุทธบริษัทถึงโทษของการว่าร้ายและการด่าทอพระภิกษุผู้มีศีล ว่ามีวิบากกรรมอันหนักหน่วงและเผ็ดร้อนเพียงใด ผู้ประพฤติล่วงเกินย่อมได้รับผลกรรมที่น่าติเตียนและเป็นทุกข์ทรมานอย่างยาวนานในเปตโลก