Kummasutta

กุมมสูตร

A Turtle

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 16
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่พระเชตวัน กรุงสาวัตถี
อ่านพระสูตรกุมมสูตร →

สรุปเนื้อหา กุมมสูตร

กุมมสูตร (SN 17.3) ในสังยุตตนิกาย แสดงถึงอันตรายของลาภสักการะ ความเคารพ และความนิยม ซึ่งพระพุทธองค์ทรงเปรียบเสมือนสิ่งที่ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย และเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุธรรมอันเกษมจากเครื่องผูกทั้งปวง

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเล่านิทานเปรียบเทียบว่า ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีเต่าตระกูลใหญ่ครอบครัวหนึ่งอาศัยอยู่ในหนองน้ำ เต่าตัวหนึ่งได้เตือนเต่าอีกตัวหนึ่งว่า "สหายเต่า ท่านอย่าได้ไปในทิศนั้น" แต่เต่าตัวนั้นไม่เชื่อฟังและได้ไปยังทิศที่ถูกห้าม แล้วถูกนายพรานแทงด้วยฉมวก

เต่าที่ถูกฉมวกแทงกลับมาหาเต่าตัวแรกพร้อมกล่าวว่า ตนไม่ได้รับบาดเจ็บใดๆ เพียงแต่มีเชือกเส้นหนึ่งลากติดอยู่ข้างหลังตลอดเวลา แต่เต่าตัวแรกกลับบอกว่า เต่าตัวนั้นบาดเจ็บแล้ว เพราะเชือกเส้นนี้เองที่ทำให้บรรพบุรุษของพวกตนประสบความพินาศ แล้วจึงบอกให้เต่าที่ถูกแทงจากไป เพราะไม่ถือว่าเป็นพวกเดียวกันอีกต่อไป

พระพุทธองค์ทรงอธิบายอุปมานี้ว่า "นายพราน" คือ มารผู้มีบาป "ฉมวก" คือ ลาภสักการะ ความเคารพ และความนิยม ส่วน "เชือก" คือ ความยินดีและความเพลิดเพลินในสิ่งเหล่านั้น ภิกษุรูปใดก็ตามที่ยินดีและเพลิดเพลินในลาภสักการะที่เกิดขึ้น ภิกษุรูปนั้นก็ชื่อว่าถูกฉมวกแทงแล้ว และมารผู้มีบาปย่อมกระทำกับภิกษุนั้นได้ตามต้องการ

ดังนั้น พระพุทธองค์จึงทรงเตือนภิกษุทั้งหลายให้สำเหนียกตนว่า "เราทั้งหลายจักละลาภสักการะ ความเคารพ และความนิยมที่เกิดขึ้นแล้ว และจักไม่ปล่อยให้สิ่งเหล่านั้นครอบงำจิตใจของเราได้" นี้คือแนวทางที่ควรฝึกฝนปฏิบัติ เพื่อหลีกพ้นจากอันตรายที่เกิดจากความยึดติดในโลกธรรมเหล่านี้ ซึ่งเป็นเสมือนกับดักที่ทำให้สัตว์ทั้งหลายตกอยู่ในอำนาจของมาร.

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-04-05
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka