สคาถกสูตร

สคาถกสูตร (Sagāthaka Sutta) ในสังยุตตนิกาย พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๗ ข้อที่ ๑๐ (SN 17.10) แสดงธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง ณ กรุงสาวัตถี โดยเน้นย้ำถึงอันตรายของลาภสักการะ ความนิยมชมชอบ และความไม่ได้รับความนับถือ ซึ่งเป็นสิ่งที่นำมาซึ่งผลอันไม่พึงปรารถนา.

พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบว่า ลาภสักการะ ความนิยมชมชอบนั้นเป็นสิ่งที่ร้ายกาจ โดยทรงยกตัวอย่างบุคคลที่จิตใจถูกครอบงำด้วยการได้รับความนับถือ หรือถูกครอบงำด้วยการไม่ได้รับความนับถือ หรือแม้กระทั่งถูกครอบงำด้วยทั้งสองสิ่งนี้ เมื่อร่างกายแตกทำลายลงหลังจากความตาย ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต หรือนรก.

ตรงกันข้ามกับบุคคลผู้ถูกครอบงำด้วยลาภสักการะและชื่อเสียง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสถึง "สัตบุรุษ" หรือผู้ประเสริฐ ผู้ที่ไม่ได้หวั่นไหวไม่ว่าจะได้รับความนับถือหรือไม่ได้รับความนับถือก็ตาม. สัตบุรุษเหล่านี้ตั้งมั่นอยู่ในอัปปมัญญา (พรหมวิหารสี่) เจริญภาวนาด้วยปัญญาอันละเอียด และมีความยินดีในการสิ้นไปแห่งอุปาทาน (ความยึดมั่นถือมั่น) บุคคลเช่นนี้จึงจัดว่าเป็นผู้ประเสริฐอย่างแท้จริง.

สรุปแล้ว สคาถกสูตรนี้จึงเป็นคำสอนที่เตือนให้เห็นถึงโทษของลาภสักการะและความยึดติดในโลกธรรม และชี้แนวทางให้ดำเนินชีวิตด้วยการปล่อยวาง ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งภายนอก เพื่อให้บรรลุถึงความหลุดพ้นจากทุกข์.