กิมปักกชาดก

กิมปักกชาดก จากขุททกนิกาย พระไตรปิฎกฉบับ มมร เป็นเรื่องราวที่พระพุทธองค์ทรงแสดงเพื่อตักเตือนภิกษุรูปหนึ่งที่เกิดความกระสันอยากสึกหลังพบเห็นหญิงงาม โดยทรงเปรียบเทียบกามคุณเสมือนกับการบริโภคผลไม้มีพิษ

ใจความสำคัญของชาดกเรื่องนี้ มีรายละเอียดดังนี้:

• ชาดกในอดีต: พระโพธิสัตว์เสวยชาติเป็นนายกองเกวียน นำกองเกวียน 500 เล่มเดินทางผ่านดงใหญ่ และได้เตือนบริวารว่าอย่ากินผลไม้แปลกปลอมในป่าก่อนจะถามตน แต่มีบริวารบางกลุ่มไม่เชื่อฟังและรีบกินผล "กิมปักกะ" (ผลไม้มีพิษที่มีลักษณะ รสชาติ และกลิ่นคล้ายมะม่วง) ทำให้ได้รับพิษจนถึงแก่ความตาย ส่วนผู้ที่รอกินตามคำแนะนำและได้รับการช่วยเหลือทันจึงรอดชีวิต
• พระคาถาธรรม: พระพุทธองค์ได้ตรัสคาถาใจความว่า "ผู้ใดไม่รู้โทษในอนาคต มัวเสพกามอยู่ ผลที่สุดกามเหล่านั้นก็จะกำจัดบุคคลนั้นเสีย เหมือนผลกิมปักกะกำจัดผู้กินให้ถึงตายฉะนั้น"
• การเปรียบเทียบ: กามทั้งหลายมีความน่ารื่นรมย์ในเบื้องต้น เหมือนผลกิมปักกะที่น่ากินเพราะมีสี กลิ่น และรสชาติดี แต่ในที่สุดจะนำความพินาศและทุกข์ทรมานมาให้ เช่น การไปเกิดในนรก

บทสรุปและผลลัพธ์: เมื่อจบการแสดงธรรม ภิกษุผู้กระสันได้บรรลุโสดาปัตติผล บริษัทที่เหลือต่างบรรลุธรรมในระดับต่างๆ และพระพุทธองค์ทรงประชุมชาดกโดยระบุว่า นายกองเกวียนในครั้งนั้นคือพระองค์เอง คำสอนจากชาดกนี้จึงเน้นย้ำให้ตระหนักถึงโทษภัยของกามารมณ์ที่ไม่ควรมัวเมาหลงใหล เพราะจะนำไปสู่ความหายนะในที่สุด