สารัมภชาดก เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ณ พระเชตวันมหาวิหาร เพื่อปรารภเรื่องโอมสวาทสิกขาบท โดยในอดีตกาล พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นโคทรงกำลังนามว่า "สารัมภะ" ในเมืองตักกสิลา ซึ่งเนื้อหาและที่มาของเรื่องมีความคล้ายคลึงกับนันทวิสาลชาดก

ใจความสำคัญและคำสอนหลักของชาดกเรื่องนี้ เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสื่อสารและการใช้คำพูดในชีวิตประจำวัน โดยสรุปเป็นหลักปฏิบัติได้ดังนี้:

  • พึงกล่าวแต่วาจาที่ดีงาม: บุคคลควรเปล่งเฉพาะถ้อยคำที่ปราศจากโทษ เป็นคำพูดที่ดี ไม่มีพิษมีภัย และเป็นที่น่าพอใจ
  • ละเว้นวาจาที่ชั่วร้าย: ไม่ควรกล่าวคำหยาบ คำลามก หรือคำที่ไม่เป็นที่รัก ที่พอใจของผู้อื่น
  • ผลลัพธ์ของการพูด: การพูดจาดีงามย่อมนำความสำเร็จและความเจริญมาให้ ในทางตรงกันข้าม การพูดคำชั่วจะนำความเดือดร้อน เศร้าโศก และความลำบากมาสู่ตนในภายหลัง

ในตอนท้าย พระศาสดาได้ทรงประชุมชาดกโดยระบุว่า พราหมณ์ในครั้งนั้นคือพระอานนท์ พราหมณีคืออุบลวรรณาเถรี ส่วนโคสารัมภะผู้มีวาจาสัตย์และคำพูดที่ดีงามนั้น คือพระองค์เองใน ชาติปัจจุบัน

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-13