อสาตรูปชาดก

อสาตรูปชาดก เป็นพระชาดกที่แสดงถึงกฎแห่งกรรมและการส่งผลของกรรมในสังสารวัฏ โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ณ กุณฑธานวัน เพื่อปรารภเรื่องราวของพระนางสุปปวาสา และพระสีวลีกุมาร ผู้เลิศด้วยลาภแต่ต้องประสบกับความทุกข์ยากในครรภ์และในอดีตชาติ

ใจความสำคัญของชาดกเรื่องนี้สรุปได้ดังนี้:

• มูลเหตุแห่งทุกข์: ในอดีตกาล พระสีวลี (ในฐานะพระราชกุมาร) ได้เคยกระทำกรรมด้วยการสั่งปิดล้อมเมืองและตัดการไปมาหาสู่ของผู้คนเป็นเวลา 7 วัน ส่วนพระนางสุปปวาสา (ในฐานะพระราชมารดา) ได้แนะนำให้กระทำการดังกล่าว วิบากกรรมนั้นจึงส่งผลให้ทั้งสองต้องทนทุกข์ทรมาน เช่น การอยู่ในโลหกุมภีและการบริหารครรภ์ถึง 7 ปี รวมถึงความเจ็บปวดต่าง ๆ นานา
• ผลแห่งบุญกุศล: แม้จะมีวิบากกรรมจากอดีตชาติ แต่ด้วยอานุภาพแห่งการถวายมหาทานและการตั้งความปรารถนาไว้ในพระพุทธศาสนา ทำให้พระสีวลีบรรลุพระอรหัตผล และได้รับตำแหน่งเป็นเอตทัคคะผู้เลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในด้านผู้มีลาภ
• คำสอนหลัก: พระศาสดาทรงตรัสพระคาถาประทานว่า "สิ่งที่ไม่เป็นที่พอใจ สิ่งที่ไม่เป็นที่รัก สิ่งที่เป็นทุกข์ ย่อมครอบงำผู้ประมาทด้วยสิ่งเป็นที่พอใจ สิ่งเป็นที่รัก และสิ่งที่เป็นสุข" ซึ่งสอนให้เห็นว่า ความประมาทและการทำบาปกรรมแม้เพียงเล็กน้อย ย่อมนำความทุกข์มาสู่ผู้กระทำโดยมีรูปแบบของความสุขหรือความหลงใหลมาปิดบังอำพรางไว้

ในท้ายที่สุด พระพุทธองค์ได้ทรงประชุมชาดก โดยทรงระบุว่าพระราชกุมารผู้ปิดล้อมเมืองในครั้งนั้นคือพระสีวลี พระมารดาคือพระนางสุปปวาสา และพระราชบิดาผู้ล่วงลับคือพระองค์เองในชาติก่อน