สาลิตตกชาดก

สาลิตตกชาดก เป็นชาดกที่แสดงถึงคุณค่าและความสำคัญของศิลปวิทยาการต่างๆ โดยพระพุทธองค์ทรงตรัสเล่าเรื่องราวนี้เพื่อปรารภถึงภิกษุผู้มีความเชี่ยวชาญในการดีดก้อนกรวด (สาสิตตกศิลป์) จนสามารถแสดงความสามารถให้ปรากฏได้แม้ในเพศสมณะ

• ที่มาของเรื่องในปัจจุบัน: ภิกษุรูปหนึ่งซึ่งเคยเป็นผู้เชี่ยวชาญในการดีดก้อนกรวดมาก่อน ได้แสดงฝีมือโดยการดีดก้อนกรวดแม่นยำจนกระทบนัยน์ตาหงส์ตกลงมาต่อหน้าภิกษุหนุ่ม พระพุทธองค์ทรงทราบเรื่องจึงทรงชี้ อดีตชาติ ว่าภิกษุรูปนี้เคยมีความเชี่ยวชาญในศิลปะนี้มาแล้วเช่นกัน
• เรื่องราวในอดีตกาล: พระเจ้าพาราณสีทรงประสบปัญหาปุโรหิตผู้มีปากกล้าพูดมากจนคนอื่นไม่มีโอกาสได้พูด วันหนึ่งพระองค์ทอดพระเนตรเห็นบุรุษง่อยคนหนึ่งมีความสามารถในการดีดก้อนกรวดจนใบไม้รุโปร่งเป็นรูปต่างๆ จึงทรงจ้างวานให้ช่วยจัดการกับปุโรหิต โดยให้บุรุษง่อยซ่อนตัวหลังม่านแล้วดีดขี้แพะแห้งเข้าไปในปากของปุโรหิตทีละก้อนจนหมดทะนาน ทำให้ปุโรหิตพูดไม่ออกและเข็ดหลาบแต่นั้นมา
• รางวัลแห่งความสามารถ: พระเจ้าพาราณสีทรงพอพระทัยยิ่งนัก จึงพระราชทานบ้านส่วยให้แก่บุรุษง่อยถึง 4 ทิศ

คำสอนหลัก: พระโพธิสัตว์ผู้เป็นอำมาตย์ได้กราบทูลสรุปอานิสงส์ของเรื่องนี้ไว้ว่า "ขึ้นชื่อว่าศิลปะแม้อย่างใดอย่างหนึ่ง ย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จโดยแท้" เป็นคติเตือนใจว่าความรู้หรือความสามารถเฉพาะตัว หากฝึกฝนจนชำนาญแล้ว ย่อมสามารถนำมาใช้ประโยชน์และสร้างความสำเร็จในชีวิตได้ในที่สุด