สัพพทายกเถราปทาน

เนื้อหาสัพพทายกเถราปทาน เป็นการเล่าถึงอดีตชาติของ พระสัพพทายกเถระ ผู้ซึ่งในอดีตชาติเคยสร้างบุญบารมีอันยิ่งใหญ่ด้วยการถวายทานแด่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยท่านได้พรรณนาถึงวิมานของท่านที่สวยงามและสมบูรณ์ด้วยทิพยสมบัติ ทั้งสระโบกขรณี พรรณไม้ และสิ่งอำนวยความสะดวกนานัปการ ซึ่งเป็นผลพวงจากบุญกุศลที่ท่านได้สั่งสมมาจากการถวายทานในคราวนั้น

ใจความสำคัญของเรื่องราวคือเหตุการณ์ที่ท่านได้พบกับ พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธ ในอดีตชาติ ท่านได้นิมนต์พระพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระสงฆ์สาวกมายังวิมานของท่าน และได้จัดการต้อนรับด้วยการถวาย ภัตตาหารและน้ำดื่ม อันประณีต รวมถึงถวายผ้าคู่ (ยุคลคัธ) แก่พระสงฆ์ทั้งหลาย ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าสุเมธจึงได้พยากรณ์ถึงผลบุญที่ท่านจะได้รับไว้ ดังนี้:

• ผลบุญในอนาคต: ท่านจะได้เสวยทิพยสมบัติในเทวโลกตลอด 18 กัป และจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ถึง 1,000 ครั้ง
• คำพยากรณ์ถึงการตรัสรู้: ในอีก 30,000 กัปข้างหน้า ท่านจะได้เกิดในตระกูลอิกขวาคุ และเป็นสาวกของ พระโคตมพุทธเจ้า โดยจะได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้สิ้นอาสวะกิเลส
• อานิสงส์ของการให้ทาน: การถวายทานในครั้งนั้นส่งผลให้ท่านไม่เคยไปสู่ทุคติภูมิเลยตลอดกาลนานที่ผ่านมา

พระเถระกล่าวสรุปปิดท้ายถึงผลแห่งการปฏิบัติธรรมในชาติปัจจุบันว่า ท่านได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนบรรลุ ปฏิสัมภิทา 4 และสามารถทำลายกิเลสทั้งปวงจนหมดสิ้น เป็นผู้ไม่มีอาสวะและมีความสงบเย็นในทุกอิริยาบถ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของการสั่งสมบุญและการปฏิบัติตามมรรคผลอย่างแท้จริง