เนมิราชจริยา

เนมิราชจริยา เป็นหมวดหนึ่งในจริยาปิฎก อกิตติวรรค ว่าด้วยเรื่องราวการบำเพ็ญทานบารมีของพระโพธิสัตว์ เมื่อเสวยพระชาติเป็น พระเจ้าเนมิราช พระราชาผู้ทรงปรีชาญาณและทรงแสวงหาความดีงาม ครองนครมิถิลานครอันรุ่งเรือง พระองค์ทรงตั้งมั่นในการบำเพ็ญมหาทานเพื่อเกื้อกูลแก่สรรพสัตว์อย่างไม่ขาดสาย

ใจความสำคัญของเรื่องราวนี้นอกจากจะแสดงถึงความเสียสละอันยิ่งใหญ่แล้ว ยังสะท้อนถึงหลักธรรมและแนวปฏิบัติที่สำคัญ ซึ่งสรุปเป็นหมวดหมู่ได้ดังนี้

• การสร้างโรงทานและการสงเคราะห์: ทรงโปรดให้สร้างโรงทานที่มีมุขสี่ด้าน เพื่อแจกจ่ายทานแก่คนยากไร้ สัตว์ป่า นก และมนุษย์ทั้งหลายอย่างเท่าเทียม
• การให้ทานครบถ้วนทุกประการ: ทรงบริจาคทั้งเครื่องนุ่งห่ม ที่นอน อาหาร และน้ำดื่ม โดยกระทำเป็นมหาทานติดต่อกันอย่างไม่ขาดสาย (อพฺโชจฺฉินฺนํ) ไม่มีวันหยุด
• ความเพียรในการแสวงหาโพธิญาณ: ทรงเปรียบเทียบความเพียรของพระองค์เองกับการที่บ่าวรับใช้เข้าหาเจ้านายเพื่อหวังทรัพย์ โดยมุ่งมั่นถวายกาย วาจา และใจ เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด

คำสอนหลัก จากเนมิราชจริยานี้ มุ่งเน้นไปที่การบำเพ็ญ ทานบารมี ซึ่งเป็นบาทฐานสำคัญในการสร้างบารมีเพื่อความตรัสรู้ พระโพธิสัตว์ทรงตั้งปณิธานอย่างแน่วแน่ว่า พระองค์จะบำเพ็ญทานเพื่อยังสัตว์ทั้งหลายให้อิ่มหนำสำราญ และด้วยอานุภาพแห่งทานนั้น จะเป็นเครื่องนำพาให้บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณอันสูงสุดในอนาคตกาล